Bursa’nın simge yapılarından Koza Han’da masaların kaldırılmasıyla başlayan tartışmalar, yalnızca görünürdeki bir düzenleme krizi değil; uzun süredir devam eden yetki, mülkiyet ve güvenlik ihtilaflarının sonucu olarak ortaya çıktı.
Tebligatla başlayan süreç
Han içerisindeki esnafa tebliğ edilen süresiz masa kaldırma kararının ardından, tarihi avlu hareketli günler yaşadı. Tebligatta belirtilen saatte işletmeler masalarını kaldırırken, bazı dükkan sahipleri zabıta ekiplerine direnmeye çalıştı. Ancak tüm işletmeler sonunda resmi bildirim doğrultusunda hareket etti.
Sorunun kökeni: Mülkiyet ve yetki çatışması
Koza Han’daki mesele, hanın vakıf eseri olarak Osmanlı döneminde inşa edilmesinden bugüne uzanan mülkiyet farklılıklarından kaynaklanıyor. Avlunun bir bölümü Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce kiralanırken, diğer bölümü özel mülk sahipleri tarafından kullanılıyor. Yönetim ile mülk sahipleri arasındaki anlaşmazlık, masaların yerleşimi ve avlu düzenini tartışma konusu haline getirdi.
İlk derece mahkemesi mülk sahiplerini haklı bulurken, istinaf da kararı değiştirmedi. Şu an nihai karar için Yargıtay süreci bekleniyor.
AFAD raporu ve güvenlik gerekçeleri
Masa krizinin diğer boyutunu ise güvenlik oluşturuyor. AFAD raporlarında tahliye yollarının yetersiz olduğu ve acil durum senaryolarının güvenli şekilde uygulanamayacağı tespit edildi. Bu nedenle masaların afet planına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi talep edildi. Uygulama, kurallara uyan esnafı da kapsadığı için tepki topladı.
Restorasyon ve sosyal medya etkisi
Masaların kaldırılmasının ardından avluda inşaat malzemeleri ve park dubaları yerleştirildi. Önceden estetik kriterlerle belirlenen şemsiye ve mobilyalar ise bu uygulamayla yer değiştirdi. Sosyal medyada ise masaların tamamen yasaklandığı yönünde yanlış bilgiler hızla yayıldı. Oysa amaç, masaların afet planına göre düzenlenmesiydi.
Yönetim değişikliği ve istişare
Kararın ardından Koza Han yönetiminde değişikliğe gidildi. Yeni yönetim, esnafla iletişimi güçlendirdi ve masaların afet planına uygun şekilde geri yerleştirilmesini sağladı. Han derneği yetkilileri, Bursa Büyükşehir Belediyesi temsilcileriyle yaptıkları görüşmede, hem tarihi dokunun korunacağı hem de ticari hayatın sürdürüleceği ortak bir model üzerinde çalışacaklarını duyurdu.
Son durum
Şu aşamada masaların bir kısmı yeniden kullanılmaya başlanırken, hukuki süreç Yargıtay aşamasında devam ediyor. Koza Han’daki tartışma, Bursa’nın ticari ve kültürel kalbinde mülkiyet, güvenlik, restorasyon ve katılımcı yönetim konularının iç içe geçtiği çok boyutlu bir vaka olarak kayıtlara geçti.
