2025 Nobel Kimya Ödülü sahibi kimyager Omar Yaghi yaşanan su krizlerine farklı bir yaklaşım getirdi. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley bünyesinde çalışmalarını sürdüren Yaghi, metal-organik kafes (MOF) adı verilen gözenekli malzemelerle havadaki nemi doğrudan yakalayarak içme suyuna dönüştüren bir sistem geliştirdi. Yaklaşık 6 metre uzunluğundaki konteyner boyutundaki sistem, düşük nem oranlarında dahi çalışabiliyor.
Şirketin Death Valley’de gerçekleştirdiği testlerde, neredeyse damıtılmış su kalitesine yakın sonuçlar elde edildiği açıklandı. Şebekeye bağlı modellerin günlük 2.000–4.000 litre, elektrik gerektirmeyen versiyonun ise yaklaşık 1.000 litre su üretebildiği belirtiliyor. Sistem, havayı soğutmak yerine moleküler düzeyde suyu yakalayıp ortam ısısıyla serbest bıraktığı için ek enerji ihtiyacını en aza indiriyor.
Yaghi’nin kurucusu olduğu Atoco şirketi, teknolojiyi 2026’nın ikinci yarısında ticarileştirmeyi hedefliyor. Çöller gibi kurak bölgelerin yanı sıra, atık ısıyı değerlendirme potansiyeli nedeniyle veri merkezleri de hedef pazarlar arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre teknoloji, vaat edilen ölçek ve maliyet avantajını sağlayabilirse, küresel su krizine karşı çevre dostu ve sürdürülebilir bir alternatif sunabilir.