Bursa’nın tarihi merkezinde, Kapalı Çarşı yakınlarında bulunan Hoca İlyas Ortaokulu, yüzyılları aşan geçmişiyle kentin dikkat çeken eğitim kurumları arasında yer alıyor. Fatih Sultan Mehmet döneminde, 1468 yılında Hocailyaszade Mehmet Çelebi tarafından kurulan vakıf bünyesinde “Kümbetli Mektep” adıyla faaliyetlerine başlayan okul, aradan geçen 558 yıla rağmen eğitim geleneğini yaşatmaya devam ediyor.
Osmanlı döneminde sıbyan mektebi olarak hizmet veren tarihi yapı, farklı dönemlerde geçirdiği değişimlere ve yaşadığı zorluklara rağmen eğitim işlevini korudu. Bugün Hoca İlyas Ortaokulu adıyla faaliyet gösteren kurum, Bursa’nın geçmişiyle bugünü arasında bağ kuran yapılardan biri olmayı sürdürüyor.
Deprem gördü, işgal dönemini yaşadı
Tarihi okul binası, 28 Şubat 1855’te meydana gelen depremde kısmen yıkıldı. Daha sonra aslına uygun şekilde yeniden inşa edilen yapı, 1912-1914 yılları arasında gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından “Müdafaa-i Milliye Hoca İlyaszade Vakıf Mektebi” adını aldı.
Milli Mücadele yıllarında kısa bir süre Yunan ordusu tarafından karargâh olarak kullanılan okul, Bursa’nın kurtuluşunun ardından yeniden eğitim hayatına kazandırıldı. Böylece yapı, yalnızca eğitim tarihine değil, kentin yaşadığı önemli tarihsel dönemlere de tanıklık etti.
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan isim değişikliği
Cumhuriyet’in ilanından sonra da eğitim faaliyetlerini sürdüren okul, 1998 yılına kadar Hoca İlyas İlkokulu adıyla hizmet verdi. 1998-2014 yılları arasında Hoca İlyas İlköğretim Okulu olarak faaliyet gösteren kurum, 2014’ten bu yana Hoca İlyas Ortaokulu adıyla öğrencilerini ağırlıyor.
Okul Müdürü Yalçın Pehlivan, kurumun Osmanlı eğitim sisteminden modern eğitim anlayışına geçiş sürecinde de faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti. Pehlivan, okulun adı farklı dönemlerde değişse de “Hoca İlyas” ibaresinin yaşatıldığını ifade etti.
Tarihi belgeler okul arşivinde korunuyor
Hoca İlyas Ortaokulu, geçmişinden kalan belgelerle de dikkat çekiyor. Okulun arşivinde Osmanlıca tutulmuş kayıt defterleri, diplomalar, mektuplar ve geçmiş yıllarda eğitim faaliyetleri sırasında çekilmiş fotoğraflar muhafaza ediliyor.
Okul Müdürü Pehlivan, arşivdeki Osmanlıca eserlerin uzmanlar tarafından incelenmesinin dönemin sosyal ve ekonomik yaşamına ilişkin önemli bilgiler ortaya çıkarabileceğini söyledi. Pehlivan, okulun tarihinin kapsamlı bir akademik araştırmaya konu olabileceğini de dile getirdi.
542 öğrenciyle eğitim hayatına devam ediyor
Yüzyıllardır farklı kuşaklara eğitim veren Hoca İlyas Ortaokulu, bugün 542 öğrenci ve 42 öğretmenle faaliyetlerini sürdürüyor. Okul Müdürü Yalçın Pehlivan, savaş ve deprem dönemleri dışında kesintisiz eğitim geleneğini koruduklarını belirterek kurumun Türkiye’nin en eski okullarından biri olduğunu ifade etti.
Fatih Sultan Mehmet döneminde başlayan eğitim yolculuğunu günümüze taşıyan Hoca İlyas Ortaokulu, tarihi binası, arşivi ve köklü geçmişiyle Bursa’nın eğitim mirasının önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
#Bursa #BursaHaberleri #HocaİlyasOrtaokulu #BursaTarihi
