Erzincan’ın Kemah ilçesinde yaklaşık 3 bin yıllık geleneksel tuz üretim yöntemleri günümüzde de yaşatılıyor. Kemah’a yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Kömür köyünde bulunan tarihi tuz ocağında, yerin yaklaşık 100 metre altındaki tünellerden çıkarılan tuzlu su, geniş havuzlarda güneşle buluşturuluyor.
Yaklaşık 250 bin metrekarelik alana yayılan tesiste bulunan 150’ye yakın havuza aktarılan tuzlu su, sıcak havanın etkisiyle buharlaşıyor. Geriye kalan kristal tuzlar ise işçiler tarafından yoğun emek harcanarak toplanıyor.
Tuz havuzları adeta doğal üretim tesisi
Sera görünümündeki havuzlarda gerçekleştirilen üretimde herhangi bir kimyasal işlem uygulanmıyor. Kaynaktan erimiş halde gelen tuzlu su, güneşin ısısıyla yoğunlaştırılarak yeniden kristal hale getiriliyor.
Üretim sezonu hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte haziran ayı ortalarında başlıyor ve eylül ayı ortalarına kadar devam ediyor. Kısa üretim döneminde elde edilen tuz, başta Erzincan ve çevresi olmak üzere farklı kentlere gönderiliyor.
Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de yer aldı
Tarihi tuz ocağının geçmişinin yaklaşık 460 yıl öncesine dayandığı belirtiliyor. Osmanlı döneminde Ermeniler tarafından işletildiği aktarılan ocak, daha sonraki yıllarda Tuz İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından işletildi. Tesisin özelleştirilmesinin ardından üretim faaliyetleri geleneksel yöntemlerle devam etti.
Kemah’taki tuz üretimi, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de bahsedilen tarihi üretim merkezleri arasında yer alıyor.
Kemah tuzu Bursa’ya da gönderiliyor
İşçiler tarafından büyük emekle elde edilen Kemah tuzu, Doğu Anadolu’nun yanı sıra Bursa, İstanbul, Ankara, Erzurum, Trabzon ve İzmir gibi kentlerde satışa sunuluyor.
Özellikle peynir üreticileri, yaylacılar ve salamura ürün hazırlayanlar tarafından tercih edilen tuzun, gıda ürünlerinin raf ömrünü uzatmada kullanıldığı belirtiliyor. Üretim, bölge ekonomisine de katkı sağlıyor.
İşletme sahibi Metin Tanrıkulu, tuzun kaynağından suyla erimiş halde geldiğini ve havuzlarda güneş enerjisiyle buharlaştırılarak yeniden kristalleştirildiğini belirterek üretimin sıcak hava koşullarına bağlı olduğunu ifade etti.
#bursa #bursahaber