Zeytin üretiminde ekonomik değer yalnızca zeytinyağıyla sınırlı kalmıyor. Balıkesir'in Edremit Körfezi'nde zeytinin yaprağından çekirdeğine, sıkım sonrasında ortaya çıkan posasına kadar pek çok bölüm farklı sektörlerde kullanılıyor.
Bölgede bulunan yaklaşık 13 milyon zeytin ağacından elde edilen ürünler, üretim sürecinin ardından farklı işlemlerden geçirilerek yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Böylece zeytinyağı fabrikalarında atık olarak görülebilecek pirina da önemli bir sanayi hammaddesine dönüşüyor.
Pirina özel tesislerde işleniyor
Sonbaharda başlayan zeytin hasadı, rekolteye bağlı olarak ocak ayının sonuna kadar sürüyor. Bahçelerden toplanan zeytinler fabrikalarda sıkılarak yağından ayrıştırılıyor. Bu işlemden sonra ortaya çıkan posa ise pirina tesislerine gönderiliyor.
Tesislerde ilk olarak nem oranı düşürülen pirina, ardından yağının ayrıştırılması için işleme alınıyor. Kurutma sonrasında ekstraksiyon yöntemiyle gerçekleştirilen işlemde hekzan adı verilen kimyasal kullanılıyor. Yaklaşık 7-8 saat süren işlemin ardından pirina yağı elde ediliyor.
100 kilogram pirinadan yaklaşık 2 kilogram yağ elde ediliyor
Edremit Körfezi'nde faaliyet gösteren bir pirina işleme tesisinin müdürü Keskin Aral, üretim aşamalarına ilişkin bilgiler paylaştı.
Aral'ın verdiği bilgilere göre, tesise yüzde 70-80 nem oranıyla gelen 100 kilogram pirinadan yaklaşık 2 kilogram ham pirina yağı ve 7-8 kilogram biyokütle elde ediliyor.
Üretilen yağlar, asit oranlarına göre farklı alanlarda değerlendiriliyor. Uygun özelliklere sahip yağlar rafinasyon işleminden geçirilerek yemeklik ve kızartmalık yağ üretiminde kullanılıyor. Asit oranı yüksek olan yağlar ise sabun sanayisine gönderiliyor.
Yağı alınan posa enerji kaynağı oluyor
Pirinanın ekonomik değeri yağının çıkarılmasıyla sona ermiyor. İşlem sonrasında geriye kalan posa preslenerek biyokütle yakıtına dönüştürülüyor.
Bu ürünler enerji santrallerinde, soba ve kaloriferlerde yakıt olarak kullanılabiliyor. Ayrıca pirinanın gübre sanayisinde de değerlendirildiği belirtiliyor.
Balıkesir Üniversitesi Edremit Meslek Yüksekokulu Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Mücahit Kıvrak da zeytinin farklı bölümlerinin değerlendirilmesinin çevresel ve ekonomik önemine dikkat çekti.
Pirina yağı Amerika ve Kanada'ya ihraç ediliyor
Pirina işleme tesislerinde elde edilen yağlar yalnızca Türkiye'de tüketilmiyor. Ürünler başta Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada olmak üzere farklı ülkelere de gönderiliyor.
Zeytin üretiminden geriye kalan posanın yağ, sabun, gübre ve yakıt gibi farklı ürünlere dönüştürülmesi, sektörde atık miktarını azaltırken üreticiler için de yeni bir gelir alanı oluşturuyor.
#Zeytin #Pirina #Zeytinyağı #Edremit #Balıkesir #ZeytinHasadı
