Çerçeve yasa teklifi, Adalet Komisyonu’ndaki uzun görüşmelerin ardından kabul edildi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da teklifin komisyondan geçtiğini açıkladı. Şimdi gözler, düzenlemenin ele alınacağı TBMM Genel Kurulu sürecine çevrildi.
Teklif, PKK/KCK terör örgütünün faaliyetlerine son vermesi ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi şartına bağlı olarak çeşitli hukuki sonuçlar öngörüyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması da düzenlemenin uygulanması açısından temel şartlar arasında yer alıyor.
Hangi suçlar düzenleme kapsamında?
Teklifte; örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve propaganda yapma gibi suçların yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen ve terörizmin finansmanına ilişkin kanunda düzenlenen bazı suçlar da kapsamda değerlendiriliyor.
Bununla birlikte örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren bazı suçlar düzenlemenin dışında tutuluyor.
Soruşturma ve davalarda erteleme süresi ne olacak?
Kanun teklifi kapsamında belirli şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmalar için erteleme mekanizması öngörülüyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili süreçlerin 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin süreçlerin ise 10 yıl ertelenmesi planlanıyor.
Erteleme döneminde dava zamanaşımının işlememesi de teklifin dikkat çeken hükümleri arasında bulunuyor. Bu süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde verilen erteleme kararının kaldırılması ve soruşturma ya da kovuşturmanın devam etmesi öngörülüyor.
Hapis cezası alanlar için hangi düzenleme var?
Düzenleme kapsamındaki suçlardan hapis cezasına mahkum olanlar için de belirli koşullara bağlı bir infaz ertelemesi mekanizması öngörülüyor. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilenlerin cezalarının infazının 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazının ise 10 yıl süreyle ertelenebilmesi planlanıyor.
Bu uygulamanın infaz hakiminin kararıyla gerçekleştirilmesi öngörülürken, müsadere kararlarının yerine getirilmesine ilişkin hükümlerin bundan etkilenmemesi de teklif metninde yer alıyor.
Erteleme süresinde yeniden suç işlenirse ne olacak?
Teklifte, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren belirlenen süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi durumunda uygulanacak prosedür de düzenleniyor. Böyle bir durumda infaz hakiminin erteleme kararını kaldırarak cezanın infazının devamına karar vermesi öngörülüyor.
Belirlenen sürenin herhangi bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise verilen cezanın infaz edilmiş sayılması planlanıyor. Erteleme kararlarının takibinin Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yapılması öngörülüyor.
Hak yoksunlukları için süre şartı
Çerçeve yasa teklifinde mahkumiyet kararlarından kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılmasına yönelik başvurular için de süre şartı bulunuyor. Buna göre 5 yıllık erteleme kararı verilenler bakımından karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık erteleme uygulananlar açısından ise 3 yıl geçmesinin ardından talepte bulunulabilmesi öngörülüyor.
Süreci hangi kurul takip edecek?
Düzenlemenin uygulanmasının izlenmesi ve değerlendirilmesi için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulması planlanıyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin yer alması öngörülüyor.
İhtiyaç duyulması halinde alt komisyonların oluşturulabilmesi, farklı bakanlık ve kurumların temsilcileriyle gerekli görülen kişilerin toplantılara davet edilebilmesi de teklif kapsamında düzenleniyor.
TBMM sürecinde yeni aşama başlıyor
Teklifte, yürütülen çalışmalar konusunda TBMM'nin bilgilendirilmesi ve düzenleme kapsamındaki faaliyetlerin takip edilmesi amacıyla bir İzleme Komisyonu oluşturulması da öngörülüyor. Bu komisyonun süreci izlemesi ve gerektiğinde tavsiyelerde bulunabilmesi planlanıyor.
Silah ve mühimmatlar için de düzenleme var
Düzenleme kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması öngörülüyor. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların ise güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmesi planlanıyor.
Başvuru nasıl yapılacak?
Teklif hükümlerinden yararlanmak isteyenler için başvuru sürecine ilişkin de düzenleme bulunuyor. Örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve silah ile mühimmatların teslim edildiğinin tespit edilmesi, bu durumun Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 aylık başvuru süresinin başlaması öngörülüyor.
Bu şartların oluşmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı bildirimde bulunması planlanıyor.
Adalet Komisyonu aşamasının tamamlanmasıyla birlikte gözler şimdi çerçeve yasa teklifinin Genel Kurul görüşmelerine çevrildi. Teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve hükümlerinin nihai biçimi, TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmelerin ardından netleşecek.
