Tarih 11 Temmuz 1995'i gösterdiğinde Bosna Hersek'in doğusunda yer alan ve Birleşmiş Milletler tarafından "güvenli bölge" ilan edilen Srebrenitsa, Sırp ordusunun eline geçti. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da yaşanmış en büyük insanlık trajedisi olarak kayıtlara geçen soykırımda, sadece Müslüman oldukları için binlerce masum insan sistemli bir şekilde katledildi. Aradan geçen 31 yıla rağmen hâlâ binden fazla kurbanın mezar yerinin dahi belirlenememiş olması, geride kalanların kalbindeki yarayı derinleştiriyor.
"Kim Daha Çok Öldürecek" Yarışı ve Kanlı Duvarlar
Soykırıma bizzat tanıklık eden Dzevat Bosalija, o günlerin dehşetini hafızalarından silinmeyen şu sözlerle anlatıyor: Srebrenitsa'daki müzenin siyah odasında, katliamı yapanların aralarında "kim daha çok sivil öldürecek" yarışına girdiğini belirten Bosalija, işlenen cinayet sayılarını katillerin duvarlara kanlarıyla kaydettiğini ifade ediyor. Parmaklarıyla duvara yazılan 108 gibi sayıları hâlâ unutamadığını vurgulayan Bosalija, üzerinden otuz yılı aşkın süre geçmesine rağmen yaşananların inkâr edilmesinin ve Sırp kesiminden gelen provokasyonların acıyı katladığını dile getiriyor.
"Zaman İyileştirmez, Sadece Onunla Yaşamayı Öğrenirsin"
Srebrenitsa'da Nermina Lakota Temmuz 1995'te kaybedip cenazelerine dahi ulaşamadığı babası Sulja ve kardeşi Velid'e şiirler yazarak tutunuyor. Her günün kendisi için bir 11 Temmuz olduğunu, zamanın yaraları iyileştirmediğini sadece yoklukla yaşamayı öğrettiğini söyleyen Lakota, kurbanların anısını yaşatmak için mücadelesini ve umudunu kaybetmeden sürdürüyor.
Anma törenlerinde konuşan bir diğer isim Vedad Halilovic de soykırımın devlet eliyle organize edilmiş resmi bir suç olduğunu ve her Temmuz ayının Boşnak halkı için derin bir travma yarattığını ifade ediyor. Sırbistan ve Bosna Hersek'teki Sırp makamlarının soykırımı reddetmesinin toplumsal yaraları sürekli kaşıdığını belirten Halilovic, katillerin pişmanlık duymamasının geleceğe dair endişeleri artırdığını söylüyor.
Resmi anma programları kapsamında dünyanın dört bir yanından gelen katılımcılarla birlikte Srebrenitsa'da kılınan namazların ardından kimlikleri tespit edilen şehitler dualarla toprağa verilirken, adalet ve hakikat arayışı kararlılıkla devam ediyor.
#Srebrenitsa #SrebrenitsaSoykırımı #11Temmuz1995 #BoşnakKıyımları #İnsanlıkTrajedisi #Unutmadık
