Bursa Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Tarım AŞ’deki makine alımları ve tedarikçi ilişkilerine dair kamuoyuna yansıyan iddialar gündeme bomba gibi düştü. Fiyat farklarından akrabalık ve geçmiş iş ilişkilerine, araç alım-satım iddialarından kamu kaynaklarının kullanımına kadar pek çok kritik soru yanıt bekliyor.
Bursa Tarım AŞ’nin makine tedarik süreçlerine ilişkin iddiaların odağında; Tarım AŞ Genel Müdürü Sedat Akar ile Aktaş Makina sahibi K.A. yer alıyor. Kamu imkanlarıyla yapılan alımlarda, rekabet koşullarının sağlanıp sağlanmadığı ve teknik uygunluk ilkelerine uyulup uyulmadığı merak konusu.
1 Milyon 250 Bin TL’lik Makine Yerine Aktaş Makina mı Tercih Edildi?
İddiaların ilk halkasını Samsun ve Bursa hattındaki fiyat farkı oluşturuyor. Samsun’da faaliyet gösteren Güneş Makina tarafından 1 milyon 250 bin TL fiyatla sunulduğu öne sürülen ilaçlama makinesinin, Tarım AŞ tarafından Aktaş Makina’dan temin edildiği ileri sürüldü.
Piyasada yarı fiyatına veya daha uygun koşullarda alternatifler varken bu tercihin neden yapıldığı, teklif dosyalarının karşılaştırılıp karşılaştırılmadığı ve aradaki bedelin ne olduğu soruları tazeliğini koruyor. Söz konusu alımda belirleyici unsurun teknik donanım mı, teslimat şartları mı yoksa başka ticari gerekçeler mi olduğu ancak açıklanacak fatura ve ihale dosyalarıyla netleşecek.
Tedarik Ağında “Akraba ve Çırak” Trafiği
Alım süreçlerindeki şüpheler yalnızca ilk ihale veya alımla sınırlı kalmıyor. Sonraki süreçlerde devreye giren Lawntech ve Çelikbaş Makina firmaları üzerindeki ilişkiler ağı dikkat çekiyor:
Kuzen Bağlantısı: Lawntech firmasının sahibinin, Aktaş Makina sahibinin akrabası (kuzeni) olduğu iddia ediliyor.
Çırak Şüphesi: Çelikbaş Makina’nın ise geçmişte Aktaş Makina’da çırak olarak çalışan bir kişi adına kurulduğu öne sürülüyor.
Akrabalık veya geçmiş iş ilişkileri tek başına bir usulsüzlük kanıtı sayılmasa da; bu şirketlerden alınan tekliflerin gerçek bir rekabet ortamında mı yoksa muvazaatlı (danışıklı) bir yapıda mı gerçekleştiği sorusu kamuoyunun gündeminde.
Araziye Uyumsuz Makineler ve Yüksek Maliyet
İddiaların bir diğer boyutunu ise alınan ekipmanların sahaya uygunluğu oluşturuyor. Dünyaca ünlü Gianni Ferrari marka çim biçme makinelerinin, Tarım AŞ’nin kullanım sağlayacağı arazilere uygun olmadığı halde yüksek bedeller ödenerek satın alındığı ileri sürülüyor.
Hangi modellerden kaç adet alındı?
Teknik uygunluk raporu kimler tarafından imzalandı?
Alım öncesinde sahada herhangi bir deneme veya test çalışması yapıldı mı?
Teknik raporlar ve fiyat mukayeseleri paylaşılmadan kesin hüküm verilemese de, kamu kaynağının verimsiz kullanıldığına dair şüpheler giderek büyüyor.
Şahsi Araç Ticareti İddiası!
Soru işaretlerini artıran en kritik iddialardan biri de idari kadro ile tedarikçi arasındaki şahsi ticari ilişkiler. Aktaş Makina sahibi K.A. ile Tarım AŞ Genel Müdürü Sedat Akar’ın babası arasında özel araç alım-satım işlemleri gerçekleştiği öne sürüldü.
Bu işlemlerin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleştiyse hangi tarihlerde ve hangi parasal hacimle yapıldığı; kurum alımlarıyla doğrudan bir bağı bulunup bulunmadığı tarafların yapacağı resmi açıklamalarla gün yüzüne çıkacak.
Gözler Tarım AŞ Yönetiminde: Belgeler Açıklanacak mı?
Kamuoyunun ve yetkililerin yanıt aradığı temel soru son derece net: "Kamu parasıyla hangi makineye, kime, ne kadar ödendi?"
Tarım AŞ yönetiminin, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri gereği;
1. Satın alma ve ihale dosyalarını,
2. Karşılaştırmalı teklif mektuplarını ve faturaları,
3. Teknik uygunluk raporlarını,
kamuoyu ile paylaşıp paylaşmayacağı merakla bekleniyor.
