Geçen hafta ABD'de düzenlenen Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu toplantılarında jeopolitik risklerin diplomatik yollarla çözülebileceğine yönelik beklentiler küresel piyasalarda risk iştahını desteklemişti. Ancak hafta sonu ABD Başkanı Donald Trump'ın İran tarafından arabulucular üzerinden iletilen 7 günlük ateşkes teklifini reddetmesi, piyasalardaki olumlu havanın yerini yeniden temkinli seyre bırakmasına neden oldu.
ABD ile İran arasında kısa vadede ateşkes sağlanabileceğine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla enerji arzına ilişkin endişeler de yeniden gündeme geldi. Bu gelişmenin ardından petrol fiyatlarında yükseliş hız kazanırken, kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,5 artarak 106,9 dolara çıktı.
Tahvil faizlerinde yüksek seyir sürüyor
ABD tahvil piyasasında da hareketlilik devam etti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, cuma günü yüzde 5,23 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyesini görmesinin ardından yeni haftada yüzde 5,21 seviyesinde dengelendi. 2 yıllık tahvil faizi 4 baz puan yükselerek yüzde 4,91'e çıkarken, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,51 seviyesinde kaldı.
Tahvil getirilerindeki yüksek seviyeler, özellikle teknoloji şirketlerinin finansman maliyetleri açısından yakından izleniyor. Teknoloji sektöründe yeni yatırımlar ve büyüme planları için yüksek miktarda borçlanma yapılırken, artan faizler şirketlerin finansman yükünü de artırıyor. Analistler, finansal koşulların yeterince sıkılaştığına ilişkin daha net işaretler ortaya çıkana kadar tahvil piyasasındaki satış baskısının sürebileceğini belirtiyor.
Dolar yükseldi, altın geriledi
ABD ile İran arasındaki gerilimin petrol fiyatlarını yukarı yönlü desteklemesi dolara olan talebi de artırdı. Dolar endeksi yüzde 0,1 yükselerek 101,1 seviyesine çıkarken, ons altın yüzde 2,1 düşüşle 4 bin 196 dolardan işlem gördü.
Piyasalarda ayrıca ABD Merkez Bankasının ekim ayında faiz artırabileceğine ilişkin beklentiler öne çıktı. Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre Fed'in ekim toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 68 olarak değerlendiriliyor.
ABD borsaları yükselişle kapandı, vadeli kontratlar geriledi
New York borsasında geçen haftanın son işlem gününde pozitif bir görünüm hakimdi. Orta Doğu'da anlaşma sağlanabileceğine yönelik beklentilerin enerji arzına ilişkin endişeleri azaltması ve teknoloji hisselerine yönelik olumlu hava, endeksleri destekledi.
Dow Jones yüzde 0,93, S&P 500 yüzde 0,51 ve Nasdaq yüzde 0,48 yükseldi. Microsoft'un yeni Copilot özelliklerini kullanıma sunmasının ardından şirket hisseleri yüzde 3,6 değer kazanırken, Akamai Technologies'in Anthropic ile 11,6 milyar dolarlık çok yıllı anlaşma yaptığını açıklaması sonrasında hisseleri yüzde 3,2 yükseldi.
ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi de eylülde yukarı yönlü revize edilerek 48,1 oldu. Dayanıklı mal siparişleri ise ağustosta düşüş beklentilerinin aksine değişim göstermedi. Buna karşın yeni haftada ABD endeks vadeli kontratları negatif seyirle açıldı.
Avrupa ve Asya borsalarında farklı görünüm
Avrupa borsaları geçen haftanın son işlem gününde genel olarak yükseliş kaydetti. Almanya'da DAX 40 yüzde 0,56, İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,63 ve İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,14 değer kazandı. Fransa'da CAC 40 ise yüzde 0,04 geriledi. Bankacılık, madencilik ve teknoloji şirketlerinin hisselerindeki hareketlilik Avrupa piyasalarının seyrinde etkili oldu.
Asya piyasalarında ise yeni haftanın ilk bölümünde satış ağırlıklı görünüm öne çıktı. Japonya'da Nikkei 225 yüzde 0,1, Güney Kore'de Kospi yüzde 2,1 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 geriledi. Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,6 yükseldi. Çin'de sanayi şirketlerinin ağustos ayı karlarının yüzde 4,2 artması da bölge piyasalarında takip edilen gelişmeler arasında yer aldı.
Borsa İstanbul yeni haftaya nasıl başladı?
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 0,09 değer kazanarak 12.899,35 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,21 yükseldi.
Dolar/TL cuma gününü 48,9562 seviyesinden tamamlarken, yeni haftanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 48,9800 seviyesinde işlem gördü. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de açıklanacak eylül ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirtiyor.
BIST 100 endeksinde 13.000 ve 13.100 puan direnç, 12.800 ve 12.700 puan ise destek seviyeleri olarak izleniyor.
Sermaye piyasalarındaki soruşturmalar kapsamında 45 firma ve 19 fon üzerindeki mal varlığı tedbirinin kaldırıldığı bildirildi. Sermaye Piyasası Kurulu da tasfiyeye konu edilen ve TEFAS üzerinden işlemlere kapatılan fonlarda, 17 Eylül'de iletilen ancak platform tarafından iptal edilen alım-satım talimatlarının sahiplerine tasfiye bakiyesindeki fon payları oranında ödeme yapılacağını açıkladı.
ABD'de bu hafta açıklanacak büyüme, tarım dışı istihdam ve kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verileri ise piyasaların ekonomi ve enflasyon görünümüne ilişkin beklentileri açısından yakından takip edilecek.
#bursa #bursahaber
