Bursa’da da toplu ulaşımın günlük işleyişinde görev alan dolmuş kahyalarını ilgilendiren bir yargı kararı gündeme geldi. Minibüs duraklarında araçların hareket saatlerini düzenleyen, şoförler arasındaki sırayı takip eden ve yolcu akışını organize eden kahyaların çalışma ilişkilerine ilişkin uyuşmazlıkta Yargıtay son noktayı koydu.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 15 yıl boyunca minibüs durağında kahyalık yapan bir kişinin işçilik alacakları için açtığı davada, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını hukuka uygun bularak onadı. Dosyada öne çıkan konu, kahyanın ücretini kimin ödediği ve işveren sıfatının hangi kişi ya da kişilere ait olduğu oldu.
15 yıllık çalışmasının karşılığını almak için dava açtı
Dosyaya konu olayda T.K. isimli kahya, yaklaşık 15 yıl boyunca şehir içi minibüs durağında çalıştı. Ücretini alamadığı gerekçesiyle işten ayrılan T.K., durak yetkilisiyle yaptığı görüşmelerden sonuç alamayınca yargıya başvurdu.
Davacı, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izinlerini kullanamadığını ve ücret alacaklarının bulunduğunu ileri sürdü. Bu gerekçelerle kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, yıllık izin, ücret farkı ve dönemin mevzuatında yer alan asgari geçim indirimi alacaklarının tahsilini talep etti.
Davalı taraf ise kahyanın kendi çalışanı olmadığını savundu. Kahyanın minibüs hattında faaliyet gösteren araç sahipleri tarafından seçildiğini ve kazancını şoförlerin verdiği günlük ödemelerle sağladığını belirterek davanın kendisine yöneltilemeyeceğini ileri sürdü.
İş Mahkemesi tazminat ve alacaklara hükmetti
Uyuşmazlığı inceleyen İş Mahkemesi, davacının hak ettiği ücretlerin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirdiği değerlendirmesinde bulundu. Mahkeme, kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra çeşitli işçilik alacaklarının da ödenmesi gerektiğine karar verdi. Dava bu kapsamda kısmen kabul edildi.
Ancak kararın ardından davalı taraf istinaf yoluna başvurdu. Dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, davacı ile davalı arasında doğrudan bir iş sözleşmesi kurulduğunun ortaya konulamadığı sonucuna ulaştı.
Ücretleri minibüs şoförlerinin ödediği belirtildi
Bölge Adliye Mahkemesi değerlendirmesinde, tanık anlatımlarında kahyanın parasını her minibüs şoförünün ayrı ayrı ödediğine ilişkin ifadelerin bulunduğuna dikkat çekti. Kahyanın durakta görev yaptığı, ancak ücretinin durakta çalışan araç sahipleri tarafından karşılandığı vurgulandı.
Mahkeme, işveren sıfatının çalışmanın yapıldığı duraktaki minibüs işletmecileriyle ilişkilendirilmesi gerektiğini değerlendirdi. Davanın yöneltildiği tarafın uyuşmazlık bakımından doğru taraf olmadığı sonucuna varılarak dava, taraf sıfatı yokluğu gerekçesiyle usulden reddedildi.
Yargıtay kararı onadı
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı temyiz edilince dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne geldi. Yüksek mahkeme, verilen kararı hukuka uygun bularak onadı.
Kararda belirleyici nokta, kahyanın yaptığı işten ziyade çalışma ilişkisinin kimlerle kurulduğu ve ücretin kim tarafından ödendiği oldu. Bu nedenle karar, tüm dolmuş kahyalarının hiçbir koşulda kıdem veya ihbar tazminatı alamayacağı şeklinde değerlendirilmemeli. İşçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda somut olayın özellikleri ve işveren ilişkisinin tespiti önem taşıyor.
#Bursa #Dolmuş #Kahya #Yargıtay #EmsalKarar
