Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Uluslararası Adalet Zirvesi'nde yaptığı konuşmada küresel düzenin işleyişine, Birleşmiş Milletler'in karar alma mekanizmasına ve uluslararası hukukun uygulanmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Adaletin güçlü ile güçsüz arasındaki dengeyi sağlaması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, hak ve özgürlüklerin korunmadığı, vicdan ve hakkaniyetin geri plana itildiği bir ortamda gerçek adaletten söz edilemeyeceğini ifade etti.
Uluslararası sistemin de aynı ilkeler doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini belirten Erdoğan, küresel barış ve güvenliği sağlamakla yükümlü kurumların ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Mevcut yapının güven ve itibar kaybettiğini dile getiren Erdoğan, uluslararası hukuk kurallarının uygulanmasında yaşanan aksaklıklara dikkat çekti.
“190'dan fazla ülkenin iradesi beş ülkeye bağlı”
Birleşmiş Milletler'in mevcut yapısını eleştiren Erdoğan, veto yetkisine sahip beş ülkenin kararlarının dünya genelindeki diğer ülkeler üzerinde belirleyici olmasını adalet ilkesiyle bağdaşmayan bir durum olarak değerlendirdi.
BM çatısı altında 190'dan fazla ülke bulunmasına rağmen karar alma süreçlerinde beş daimi üyenin veto ayrıcalığına sahip olduğunu hatırlatan Erdoğan, bu sistemin adil olmadığını belirtti. Uluslararası mahkemelerin kararlarının uygulanmasında da sorunlar yaşandığını söyleyen Erdoğan, kuralların ve uluslararası hukuk ilkelerinin etkisini yitirmesinin küresel düzeni daha kırılgan hâle getirdiğini ifade etti.
Mevcut sistemin sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Erdoğan, yaşanan sorunların yalnızca söylemlerle geçiştirilemeyeceğini, uluslararası toplumun bu gerçeklerle yüzleşmesi gerektiğini kaydetti.
Gazze'deki saldırılara ve sivil kayıplara tepki
Konuşmasında Gazze'de yaşananlara da geniş yer ayıran Erdoğan, sivillerin hayatını kaybetmesine, okulların ve hastanelerin bombalanmasına tepki gösterdi. Gazze'de 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini belirten Erdoğan, yaşananların dünyanın gözü önünde gerçekleştiğini ifade etti.
Uluslararası hukukun herkese eşit uygulanması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Gazze'deki ihlallerin sorumluları hesap vermeden uluslararası sistemin adil olduğunun savunulamayacağını söyledi. İsrail'in ateşkesi ihlal ettiğini belirten Erdoğan, Kudüs'teki kutsal mekânlara yönelik saldırıları da gündeme getirdi.
Türkiye'nin yaşananlar karşısında tutumunu sürdüreceğini belirten Erdoğan, kendisine umut bağlayan insanlara sırtını dönmeyeceğini dile getirdi. Uluslararası mahkemelerin kararlarının tanınmadığı bir ortamda kalıcı barış ve güvenliğin sağlanamayacağını da sözlerine ekledi.
“Dünya beşten büyüktür” mesajını yineledi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uluslararası sistemin daha adil bir yapıya kavuşturulması gerektiğini belirterek Türkiye'nin uzun süredir dile getirdiği “Dünya beşten büyüktür” sözünü yeniden vurguladı. Küresel kararların yalnızca sınırlı sayıdaki ülkenin tercihleri doğrultusunda şekillenmesinin dünya barışına katkı sağlamayacağını ifade etti.
Dünyadaki ekonomik ve sosyal eşitsizliklere de değinen Erdoğan, bazı toplumların yokluk ve yoksullukla mücadele ettiğini, diğer kesimlerin ise mevcut sistemin imkânlarından geniş ölçüde yararlandığını söyledi. Ülkeler arasındaki uçurumun giderek büyüdüğünü belirten Erdoğan, krizlerin ve çatışmaların uluslararası düzen üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık, Rusya-Ukrayna Savaşı, Yemen ve Sudan'daki gelişmeleri de değerlendiren Erdoğan, farklı bölgelerde devam eden krizlerin mevcut sistemdeki sorunları ortaya koyduğunu ifade etti.
Sınır aşan suçlarla mücadele çağrısı
Erdoğan, konuşmasının son bölümünde uluslararası suçlarla mücadele konusuna değindi. Teknolojik gelişmelerin suç faaliyetlerinin coğrafi sınırları aşmasını kolaylaştırdığını belirten Erdoğan, elektronik para kuruluşları, kripto varlıklar, soğuk cüzdanlar ve sosyal medya platformlarının suç örgütleri tarafından kullanılabildiğini söyledi.
Suç işledikten sonra yurt dışına çıkarak adaletten kaçabileceğini düşünen kişilere karşı uluslararası iş birliğinin önemini vurgulayan Erdoğan, suçluların dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar adaletten kaçamayacaklarını belirtti.
Uluslararası Adalet Zirvesi'nde yaptığı konuşmada BM'nin mevcut yapısından Gazze'deki gelişmelere, küresel eşitsizliklerden sınır aşan suçlarla mücadeleye kadar birçok başlığı ele alan Erdoğan, daha adil bir dünya düzeninin kurulması gerektiği mesajını verdi.
#bursa #bursahaber
