Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), fındık yağı üretiminin ardından ortaya çıkan posanın daha yüksek katma değerle ekonomiye kazandırılması amacıyla TÜBİTAK destekli bir araştırma yürütüyor. Genellikle hayvan yemi ve silaj üretiminde kullanılan bu yan ürün, uygulanan işlemlerle bitkisel protein kaynağına dönüştürülüyor.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu, yağın ayrılmasının ardından geride kalan posanın yüzde 40 ila 50 arasında protein içerdiğini belirtti. Araştırmada bu değer daha da yükseltilerek yaklaşık yüzde 80 protein içeren toz formunda bir ürün elde ediliyor.

Protein oranı yüzde 80 seviyesine ulaşıyor
Laboratuvar çalışmalarında gerçekleştirilen protein ekstraksiyonu sayesinde, fındık işleme sürecinden çıkan yan ürünün protein yoğunluğu artırılıyor. Böylece başlangıçta yüzde 40-50 civarında protein bulunan posa, yaklaşık yüzde 80 protein içeren bir toza dönüştürülebiliyor.
Sarıcaoğlu, mevcut durumda yurt dışına ihraç edilebilen veya hayvan beslemede kullanılan bu ürünün, uygun işlemlerle insan tüketimine yönelik alternatif bir kaynak haline getirilebileceğini ifade etti.

Türkiye’nin üretim gücü yeni fırsat oluşturuyor
Türkiye'nin yıllık kabuklu fındık üretiminin ortalama 650 bin ile 740 bin ton arasında olduğu belirtiliyor. Dünya fındık üretimi ve ticaretinde yaklaşık yüzde 70 paya sahip olan Türkiye'de, işleme süreçlerinin ardından ortaya çıkan yan ürünlerin değerlendirilmesi de önemli bir potansiyel taşıyor.
BTÜ'nün çalışmasıyla, yüksek miktarda oluşan bu yan ürünün yalnızca yem sektöründe kullanılmasının ötesine geçilerek gıda alanında daha değerli bir bileşene dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Alternatif protein araştırmaları sürüyor
Üniversitede fındığın yanı sıra yağ endüstrisinin farklı ürünlerinden kalan bitkisel posalar da araştırılıyor. Özellikle soğuk pres işleminin ardından ortaya çıkan ayçiçeği ve fındık gibi ürünlerin yan ürünleri üzerinde çalışmalar gerçekleştirilirken, içerdikleri proteinlerin daha etkin şekilde kullanılmasına yönelik yöntemler geliştiriliyor.
Araştırmanın bir diğer ayağını ise bitkisel proteinlerin hayvansal kaynaklara alternatif olabilecek özelliklerinin geliştirilmesi oluşturuyor. Bu kapsamda proteinlerin yapısal özelliklerinin fiziksel yöntemlerle değiştirilerek biyo-elverişlilik ve biyo-yararlanım özelliklerinin iyileştirilmesi üzerinde duruluyor.

Vegan ve vejetaryen beslenmeye alternatif olabilir
Prof. Dr. Sarıcaoğlu, hayvansal protein üretiminin yüksek miktarda emek, zaman ve doğal kaynak gerektirdiğini, bunun da maliyetleri artırabildiğini belirtti. Bitkisel kaynakların ise daha ekonomik yöntemlerle ve yüksek miktarlarda üretilebilme imkanı sunduğunu söyledi.
Hayvansal proteinlerin sindirilebilirliği daha yüksek olsa da bitkisel kaynakların özellikle hayvansal ürün tüketmeyen kişiler için önemli bir alternatif oluşturabileceği ifade ediliyor. Fındık posasından geliştirilen yüksek proteinli ürünün de gelecekte farklı gıda uygulamalarında kullanılabilecek bir kaynağa dönüşmesi hedefleniyor.

Hedef, yan ürünü katma değerli ürüne dönüştürmek
TÜBİTAK destekli çalışma kapsamında fındık yağı üretiminden sonra geriye kalan posanın ekonomik değerinin artırılması ve sürdürülebilir üretime katkı sağlanması hedefleniyor.
BTÜ'deki araştırmaların ilerleyen aşamalarında elde edilen yüksek proteinli tozun farklı kullanım alanlarının değerlendirilmesi planlanırken, çalışma sayesinde fındık sektöründe ortaya çıkan yan ürünlerin daha verimli biçimde ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
#bursa #bursahaber




