Bursa'nın Gemlik ilçesinde Marmara Kimya Sanayi'nin (MKS) Gemlik Körfezi'nden deniz suyu çekerek soğutma amacıyla kullanmasını öngören proje, Belediye Meclisi'nde tartışmalara neden oldu. Hisar Mahallesi'ndeki 568 ada 31 ve 33 parsellerde yapılması planlanan su alma yapısına ilişkin imar planı değişikliği görüşülürken, projenin deniz ekosistemi ve çevre üzerindeki olası etkileri gündeme taşındı.
Proje kapsamında körfezden saatte yaklaşık 5 bin 300 metreküp su alınması, tesiste soğutma amacıyla kullanılması ve ısınan suyun yeniden denize bırakılması öngörülüyor. Meclis toplantısında söz alan Yeni Parti Meclis Üyesi Arzu Karataş, bu uygulamanın deniz yaşamı açısından risk oluşturabileceğini savunarak çevresel etkilerin ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini belirtti.
Gemlik zeytini ve deniz canlıları için risk uyarısı
Arzu Karataş, denizden su alma sisteminin temizliğinde kullanılacağını belirttiği klorun deniz canlıları üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini öne sürdü. Kimyasalın buharlaşma yoluyla Gemlik zeytini üretimini de etkileyebileceğini savunan Karataş, bölgedeki tarımsal faaliyetler açısından endişelerini dile getirdi.
Sanayi tesislerinin kıyı bölgelerinde yoğunlaşmasının deniz üzerindeki baskıyı artırabileceğini ifade eden Karataş, suyun soğutma işleminden sonra yeniden körfeze bırakılmasının canlı ekosisteminde kalıcı hasarlara yol açabileceğini düşündüklerini söyledi. Projenin deniz canlıları, balıkçılık ve bölge halkının geçim kaynakları üzerindeki olası sonuçlarının değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gemlik Körfezi'nde müsilaj endişesi
Meclisteki görüşmelerde Marmara Denizi'nde 2021 yılında yaşanan müsilaj sorunu da gündeme geldi. Karataş, deniz suyu sıcaklığındaki artışın ve kirliliğin müsilaj oluşumunu tetikleyen koşulları ağırlaştırabileceğini savunarak Gemlik Körfezi'nin mevcut durumuna ilişkin kaygılarını paylaştı.
Isınan suyun yeniden denize bırakılması ve sistemde kimyasal kullanılmasıyla ilgili olası etkilerin araştırılması gerektiğini belirten Karataş, deniz canlılarının çeşitliliğinin azalmasının balıkçılık faaliyetlerine ve deniz ürünleriyle geçimini sağlayan vatandaşlara zarar verebileceğini ifade etti. Yeni Parti temsilcisi, çevresel kaygıları nedeniyle ilgili kurum görüşüne ret oyu verdiklerini açıkladı.
Marmara Kimya'nın kapasite artışı da gündemdeydi
Marmara Kimya Sanayi'nin denizden su alma sistemi ve derin deniz deşarjı projesi, geçmiş yıllarda da çevresel etkileri nedeniyle tartışıldı. Akademik odalar ve sivil toplum kuruluşları, tesisin kapasite artışıyla ilgili süreçlerde çevresel değerlendirmelere yönelik itirazlarını dile getirdi.
2020 yılında kapasite artışı ve denizden su alma projesine ilişkin itirazlar gündeme gelirken, 2022'de yeni onay süreçleri tartışıldı. Gemlik Kent Konseyi öncülüğünde 2024 yılında düzenlenen toplantılarda da derin deniz deşarjı ve kapasite artışının çevre üzerindeki olası etkileri ele alındı.
Yaklaşık yüzde 350 oranındaki kapasite artışı projesiyle ilgili yargı süreci de kamuoyunun gündemine taşındı. Mayıs 2025'te kamuoyuna yansıyan mahkeme kararında, proje için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin gerekli olduğu bildirildi.
Başkan Deviren'den uzman raporları çağrısı
Gemlik Belediye Başkanı Şükrü Deviren, projeye ilişkin değerlendirmesinde teknik incelemelerin ve uzman görüşlerinin önemine işaret etti. Denizden su alma ve deşarj sistemlerinin nasıl çalışacağının kontrol edilmesi gerektiğini belirten Deviren, Gemlik Körfezi'nin su özelliklerinin de karar sürecinde dikkate alınmasını istedi.
Denizlerdeki tuzluluk oranları ve su hareketlerinin çevresel değerlendirmelerde önemli olduğunu vurgulayan Deviren, meclis üyelerinin görüşlerinin yanında bilimsel bilgiye dayanan raporların da incelenmesi gerektiğini söyledi. Konunun uzman kuruluşların değerlendirmeleri doğrultusunda ele alınmasının daha sağlıklı olacağını ifade etti.
Körfezin mevcut durumuna da değinen Deviren, sanayi tesisleri ve limanların artmasıyla birlikte bölgede ciddi bir kirlilik sorunu yaşandığını belirtti. Gemlik Körfezi'nin artık yüzmeye elverişli olmayan bir deniz haline geldiğini söyleyen Deviren, çevrenin korunması için ortak duyarlılık çağrısında bulundu.
Nihai onay yetkisi Bakanlıkta
Gemlik Belediye Meclisi'ndeki görüşmeler sırasında AK Parti Grup Sözcüsü Ecehan Mertoğlu Tan da projenin onay sürecine ilişkin açıklama yaptı. Tan, belediyenin imar planı değişikliği hakkında kurum görüşü oluşturduğunu, nihai onay yetkisinin ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında bulunduğunu belirtti.
Kıyı Kanunu kapsamında ilgili bölgeye ilişkin onay yetkisinin Bakanlığa ait olduğunu ifade eden Tan, belediye meclisinden kurum görüşünün meclis kararı şeklinde oluşturulmasının istendiğini söyledi. İlgili müdürlüklerin hazırladığı raporların değerlendirilerek iletildiğini belirten Tan, yürütülen işlemin projenin kesin olarak onaylandığı ya da reddedildiği anlamına gelmediğini vurguladı.
Gemlik Körfezi'nden su çekilmesini öngören proje, çevresel etkileri ve onay süreci bakımından mecliste farklı değerlendirmelere konu oldu. Projenin deniz ekosistemi, Gemlik zeytini ve bölgedeki doğal yaşam üzerindeki olası etkileri tartışılırken, nihai karar sürecinde uzman raporları ve Bakanlığın değerlendirmesi önem taşıyor. Paylaşılan bilgilerde kurum görüşüne ilişkin oylamanın nihai sonucu yer almadı.
#bursa #bursahaber
