Bursa, binlerce yıllık karoser ve metal işleme kültürünü günümüze taşıyan usta eller sayesinde, küresel klasik araç restorasyonunun en önemli merkezlerinden biri konumunda yer alıyor. Kentteki özel atölyelerde, Türkiye'de eşi benzeri bulunmayan veya dünyada sayıları parmakla gösterilecek kadar az kalan klasik otobüs ve otomobiller, yurt dışından özel olarak getirilerek titizlikle yeniden yollara hazırlanıyor.
Çocukluk Tutkusu Profesyonel Çalışmalara Dönüştü
Klasik araçlara olan merakının çocukluk yıllarına dayandığını ifade eden klasik araç tutkunu Hikmet Sungur, sektöre ve bu tutkunun gelişimine dair önemli değerlendirmelerde bulundu. 1960 doğumlu olduğunu ve gençliğinin klasik minibüslerle geçtiğini belirten Sungur, ehliyetini dahi bu tarz bir araçla aldığını söyledi. Askerlik döneminin ardından otobüs sektörüne adım attığını dile getiren Sungur, zaman içerisinde klasik otobüslere ilgi duyan geniş bir çevre edindiklerini ve bu alandaki talebi fark ederek restorasyon ile parça teminine yöneldiklerini kaydetti.
Bursa'daki atölyelerde şu anda çok sayıda nadir modelin restorasyon sürecinin devam ettiğini anlatan Sungur, "Mercedes 3500 burunlu modelimiz var, Setra S6 var, Neoplan var, Magirus 714 var. Yine Mercedes Avrupa 66 model bir aracımız ve 132'miz bulunuyor. Bunlar şu anda iki farklı atölyede aynı anda restore ediliyor" dedi. Bu araçların birçoğunun Türkiye sınırları içerisinde bulunmadığının altını çizen Sungur, "Örneğin Mercedes 3500 ve Setra S6 ülkemizde yok. Onlar tamamen yurt dışından geliyor, burada restore edildikten sonra tekrar kendi ülkelerine ya da sipariş veren sahiplerine gönderiliyor" ifadelerini kullandı.
"Hayallerinizi Anlatın, Biz Yapalım"
Bursa'nın köklü bir karoser geçmişine sahip olduğunu belirten Samet Akman ise yaklaşık 70-80 kişilik uzman bir ekiple çalıştıklarını söyledi. Firma olarak restore edemeyecekleri hiçbir aracın bulunmadığına dikkat çeken Akman, "Bizim felsefemiz şu: Hayallerinizi anlatın, biz yapalım. Karavandan tutun da özel üretim taşıtlara kadar restorasyonla ilgili yapamayacağımız hiçbir şey yok" dedi.
Bursa'daki restorasyon kültürünün yaklaşık 3 bin yıllık bir tarihe dayandığını vurgulayan Akman, geçmişte Bursalı ustaların at arabalarını dahi en yüksek kalitede ürettiğini, Türkiye'nin dört bir yanından insanların karoser yaptırmak için Bursa'yı tercih ettiğini hatırlattı. Günümüzde de bu geleneksel ustalığın en üst düzeyde sürdürüldüğünü belirtti.
Bir Çamurluk İçin 15 Günlük El Emeği
Klasik araç restorasyonunun en zorlu ve değerli yanını el işçiliğinin oluşturduğunu belirten Samet Akman, bu araçlarda hazır parça kullanmanın mümkün olmadığını ifade etti. Bir aracın maliyetinin en az 3 ila 4 milyon liradan başladığını belirten Akman, süreçteki zahmeti şu sözlerle özetledi: "Bu araçlarda normalde gidip sıfır bir kaput, çamurluk ya da tampon alıp takamıyorsunuz. Örneğin Mercedes 1500 modelinden bahsediyorum; aracın yalnızca tek bir çamurluğunu yapabilmek için iki usta tam 15 gün boyunca aralıksız uğraştı. Tamamen sacı şekillendirerek, el emeğiyle o dönemin orijinal hatlarını yeniden üretiyoruz."
Tamamlanan araçların sıfır kilometre bir otomobil konforuna kavuştuğunu ve trafiğe çıkabilecek düzeye geldiğini belirten Akman, test sürüşü için dışarı çıktıklarında vatandaşların araçlara yoğun ilgi gösterdiğini, fotoğraf çekmek veya aracı yakından incelemek isteyen pek çok insanla karşılaştıklarını dile getirdi.
İzlanda'dan Güney Afrika'ya Uzanan Müşteri Ağı
Yurt dışından gelen taleplerin çok yüksek olduğunu ancak mevcut kapasitenin iç piyasadaki taleplere bile bazen zor yetiştiğini belirten Akman, dünyanın dört bir yanından müşteri portföyüne sahip olduklarını söyledi. Hırvatistan, Moldova, Almanya ve İngiltere gibi ülkelerde sırada bekleyen araçları bulunduğunu belirten Akman; İzlanda'dan Güney Afrika'ya, İspanya'dan Kazakistan'a kadar dünyanın her köşesinden klasik araç tutkunlarının Bursa'daki ustalara güvendiğini ifade etti.
"Sanayide Yeni Çırak Yetişmiyor"
Sektörün geleceğine yönelik en büyük tehlikeye de dikkat çeken Hikmet Sungur ve Samet Akman, usta-çırak ilişkisinin zayıflamasından yakındı. Günümüzde yeni nesil gençlerin bu zanaate yönelmediğini belirten Sungur, "Şu an bu işi yapan gerçek ustalar gerçekten el öpülesi insanlar. Saçtan insan yaratırlar derler ya, tam olarak öyle ustalarımız var. Bursa bu konuda çok şanslı. Ancak sekiz yıllık kesintisiz eğitim sisteminden sonra ne yazık ki sanayide çırak bulmakta çok zorlanıyoruz. Geriden gelen yeni nesil bir usta yetişmiyor ve bu durum gelecekte bu zanaatin sürdürülebilirliği açısından en büyük endişemiz" diyerek uyarılarda bulundu.
#Bursa #KlasikAraç #Restorasyon #Mercedes3500 #SetraS6 #Karoser #Otomotiv #Zanaat #Haber
