Bursa'nın Karacabey ilçesindeki Karacabey Tarım İşletmesi, Türk atçılık tarihinin önemli isimlerine ev sahipliği yapıyor. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı işletmede, safkan Arap atı yetiştiriciliğinin gelişmesinde büyük pay sahibi olan Baba Kuruş ve Baba Sa'd isimli iki aygırın hatırası korunuyor.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla oluşturulan bir komisyon, Türkiye'de Arap atı yetiştiriciliğini geliştirmek amacıyla Suriye ve Irak'tan damızlık aygırlar getirdi. 1932 ve 1936 yıllarında Türkiye'ye ulaşan atlar arasında bulunan Baba Kuruş ve Baba Sa'd, Karacabey Harası'ndaki yetiştiricilik faaliyetlerinin temelini oluşturan isimler arasına girdi.
İki aygırdan 288 tay dünyaya geldi
Suriye'den getirilen Baba Kuruş, 11 yıllık damızlık döneminde 141 tayın babası oldu. Irak'tan Türkiye'ye getirilen Baba Sa'd ise 17 yıllık yaşamında 147 tay verdi.
Türkiye'deki yarış pistlerinde hiç koşmayan iki aygır, yetiştirdikleri yavrularla Arap atçılığına önemli katkılar sundu. Baba Kuruş 1945 yılında, Baba Sa'd ise 1950 yılında hayatını kaybetti.
İşletme arazisine defnedilen iki aygır için 1960'lı yıllarda anıt mezar inşa edildi. 2000 yılında yenilenen mezarda, iki atın kemikleri bir araya getirildi. Böylece Türk atçılığının geçmişinde önemli yer tutan iki ismin hatırası aynı noktada yaşatılmaya başlandı.
Torunları bugün de yarış pistlerinde
TİGEM Karacabey Tarım İşletmesi Müdür Yardımcısı Veteriner Hekim Eren Karabulut, söz konusu anıt mezarın Türkiye'de bu alanda yapılan ilk örnek olduğunu belirtti.
Baba Kuruş ve Baba Sa'd'ın Atatürk'ün emriyle oluşturulan komisyon aracılığıyla Türkiye'ye getirildiğini anlatan Karabulut, iki aygırın Arap atçılığının temel taşları arasında bulunduğunu söyledi.
Bu atların soyundan gelen nesillerin yetiştiricilik faaliyetlerinde varlığını sürdürdüğünü belirten Karabulut, torunlarının torunlarının bugün de yarış pistlerinde koştuğunu ifade etti. İki aygırın, Türkiye'deki safkan Arap atı yetiştiriciliğinde TİGEM'in kurucu soy hatları arasında yer aldığını kaydetti.
Karacabey Harası'nda atlara vefa örneği
Anıt mezarın geçmişte görev yapan işletme yöneticileri tarafından bir vefa göstergesi olarak yaptırıldığını aktaran Karabulut, Baba Kuruş ve Baba Sa'd'ın kurumun altı temel baba soy hattından ikisini temsil ettiğini dile getirdi.
Geçmişte bu iki aygırın yetiştiriciliğe sağladığı katkının gelecek kuşaklara aktarılmasının amaçlandığını belirten Karabulut, anıt mezarın korunarak ziyaretçilere açık tutulduğunu söyledi.
Karabulut ayrıca işletmeye emek veren iki aygırın daha aynı alana defnedildiğini ve onlar için de anıt mezar yapıldığını belirterek, bu uygulamanın atlara verilen değerin bir göstergesi olduğunu ifade etti.
TİGEM 6 temel baba soy hattını koruyor
Karacabey Tarım İşletmesi'nde safkan Arap atı yetiştiriciliği, geçmişten gelen genetik mirasın korunması amacıyla belirli soy hatları üzerinden yürütülüyor.
Eren Karabulut'un verdiği bilgilere göre TİGEM'in altı temel baba soy hattı arasında Baba Sa'd, Baba Kuruş, Baba Seklavi, Baba Hilalüzzaman, Alkuru ve Berk sülalesi bulunuyor. İlerleyen yıllarda soy hattı sayısı 12'ye ulaşırken, işletmenin ayrıca 49 ana hattı da bulunuyor.
TİGEM, bu genetik mirasın devamlılığını sağlamak için söz konusu soyları üç ayrı işletmesinde yedekli olarak muhafaza ediyor. Böylece Türkiye'nin safkan Arap atı yetiştiriciliğinde önemli yere sahip kan hatlarının gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
#Bursa #Karacabey #Arap atı #yarış atları
