Mustafakemalpaşa’nın Akçapınar Mahallesi’nde bulunan tarihi Hagios Paraskeva Kilisesi, yıllar içerisinde oluşan yapısal sorunlar nedeniyle kontrollü bir müdahaleye konu oldu. 1. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı olarak tescilli yapının, can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan bölümleri belediye ekipleri tarafından kaldırıldı.
Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun kararı doğrultusunda gerçekleştirilen çalışma, yapının tamamının gelişigüzel yıkılması şeklinde uygulanmadı. Müdahalenin kapsamı kurul tarafından belirlenirken, zemine dokunulmaması ve yalnızca güvenlik açısından risk taşıyan bölümlerin kaldırılması şartı getirildi.
1904 yılında inşa edildi
Uluabat Gölü’nün güney havzasında, Mustafakemalpaşa ilçe merkezine yaklaşık 34 kilometre uzaklıkta bulunan Hagios Paraskeva Kilisesi’nin 1904 yılında Rum Ortodoks cemaati tarafından inşa edildiği belirtiliyor.
Adını Hristiyanlıkta koruyucu azizelerden biri kabul edilen Aziz Paraskeva’dan alan yapı, 1923 yılında Lozan Barış Antlaşması sonrasında gerçekleştirilen nüfus mübadelesine kadar bölgede yaşayan Hristiyan cemaat tarafından kullanıldı.
Mübadele sonrasında ise tarihi bina farklı amaçlarla değerlendirildi. Bir dönem cami olarak kullanılan yapı, ilerleyen yıllarda okul ve kıraathane olarak da hizmet verdi. Batı cephesindeki giriş kapısında 1928 tarihinin bulunduğu belirtilen kilise, zaman içerisinde ciddi şekilde yıpranarak kullanılmaz hale geldi.
Restorasyon yerine kontrollü müdahale
Tarihi yapı için geçmişte restorasyon seçeneği de gündeme geldi. Ancak zaman içerisinde artan yapısal riskler, çevrede güvenlik sorunlarının oluşmasına neden oldu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22 Haziran 2026 tarihli ve 15440 sayılı kararı kapsamında tarihi yapıya kontrollü müdahale edilmesine karar verildi.
Karar doğrultusunda zemine herhangi bir müdahalede bulunulmazken, yalnızca zemin üzerinde can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan bölümlerin kaldırılması öngörüldü. Böylece çalışmanın, tarihi yapının tüm unsurlarını ortadan kaldıran kapsamlı bir yıkım yerine, riskli kısımların giderilmesine yönelik kontrollü bir uygulama olarak yürütülmesi sağlandı.
KUDEB denetiminde gerçekleştirildi
Çalışmalar, Bursa Büyükşehir Belediyesi Koruma, Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB) denetiminde gerçekleştirildi. Uygulamanın sorumluluğunu ise Mustafakemalpaşa Belediyesi üstlendi.
Kontrollü yıkım sırasında çevrede gerekli güvenlik önlemleri alınırken, korunması gereken zemin ve kültür varlığı unsurlarına müdahale edilmemesi esas alındı.
Mimari özellikleriyle de öne çıkıyordu
Hagios Paraskeva Kilisesi, yalnızca geçmişiyle değil, mimari özellikleriyle de bölgenin önemli tarihi yapıları arasında yer alıyordu.
Doğu-batı doğrultusunda bazilika planında inşa edilen yapının naos bölümü, ahşap sütunlarla üç nef halinde düzenlenmişti. Doğu duvarında yarım yuvarlak apsis ve iki yanında dikdörtgen nişler bulunurken, güney cephesinde üç kemerli büyük pencere yer alıyordu.
Batı cephesinde kare pencere ve dikdörtgen giriş açıklığı bulunan yapının kuzey cephesinde ise üç basık kemerli pencere bulunuyordu.
Tarihi yapının geleceği merak ediliyor
Akçapınar Mahallesi camisinin karşısında yer alan Hagios Paraskeva Kilisesi, meydandaki Osmanlı döneminden kalma evlerle birlikte bölgenin çok katmanlı tarihini yansıtan yapılardan biri olarak biliniyordu.
Gerçekleştirilen kontrollü müdahaleyle güvenlik riski taşıyan bölümler kaldırılırken, yaklaşık 122 yıllık tarihi yapının bundan sonraki süreçte nasıl korunacağı ve değerlendirileceği merak konusu oldu.
#bursa #bursahaber
