banner87

banner124

Doç. Dr. Coşkun Erüz: "Trabzon’un tarihi Osmanlı kenti imajı hızla yok oluyor"

Son 70 yıllık süreç içerisinde çarpık yapılaşma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamaları nedeniyle Trabzon şehir merkezindeki Ortahisar ve Yukarıhisar’ın tarihi kimliğini hızla kaybettiği belirtildi. Konuyla ilgili değerlendirmelerde...

KÜLTÜR-SANAT 20.05.2019, 10:33
Doç. Dr. Coşkun Erüz: "Trabzon’un tarihi Osmanlı kenti imajı hızla yok oluyor"

Son 70 yıllık süreç içerisinde çarpık yapılaşma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamaları nedeniyle Trabzon şehir merkezindeki Ortahisar ve Yukarıhisar’ın tarihi kimliğini hızla kaybettiği belirtildi.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Trabzon Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Doç. Dr. Coşkun Erüz, 2 bin 400 yıllık tarihi ile bir çok medeniyete ev sahipliği yapan kadim şehir Trabzon’un son dönemde tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamaları nedeniyle beton binalarla işgal altında olduğunu söyledi.

Yaklaşık 70 yıllık süreç içerisinde buralara yapılan çarpık yapılaşma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamalar yüzünden Ortahisar ve Yukarıhisar’ın tarihi kimliğini hızla kaybettiğini kaydeden Erüz, “Trabzon kadim bir kent yani milattan önceki dönemlerde Roma, Bizans, Pontus diye devam eden bir sürecin öncesinde de yerel halkların yaşadığı antik bir kent. Bilinen kayıtlı tarihi 2 bin 400 yıl. Trabzon, net olarak 2 bin 400 yıllık kaydı olan tarihi bir kent. Ondan öncesinin de var olduğunu biliyoruz. Tarihi kentin kalbi, surların içerisinde bulunduğu bölge. Tarihçilere göre en eski bölge Ortahisar. Yani ilk kurulan bölge burası. Daha sonra Yukarıhisarı’n da dahil edildiği söyleniyor. Ancak bu arkeolojik kazılarla netlik kazanacak bir durum. Tarihi kent aynı zamanda yaşayan bir kent olması dolayısıyla Osmanlı döneminde de, Osmanlının Trabzon’u fethiyle birlikte tamamen Osmanlı yönetim bilimi haline getirilen bir bölge. Yani Ortahisar ve Yukarıhisar, Osmanlı devletinin fethinden sonra Osmanlı öncesi belki Bizans döneminde de yönetim merkeziydi. Kommen Devleti zamanında zaten biliyoruz hala kral sarayı dediğimiz bölge, hala ayakta. Burası yönetim merkeziydi. Ortahisarsa, Osmanlı döneminde Osmanlı’nın ilk yönetim merkezi Kanuni’nin doğduğu, Yavuz’un şehzade olarak 17 yıl Trabzon’u yönettiği bölge Ortahisar bölgesi. Sonrasında fetih ile birlikte camiye dönüştürülerek Fatih Camii ismini alan cami, öncesinde bir kraliyet baş kilisesi olsa da onun dışında bu bölgede yapılan hemen hepsi istisnasız Osmanlı dönemine ait eserlerden oluşuyor. Dolayısıyla Ortahisar ve Yukarıhisar tam bir Osmanlı kentidir. Mimarisiyle, tarihi dokusuyla Osmanlı kenti. Ancak bugüne geldiğimizde son 70 yıllık süreç içerisinde çarpık yapılaşma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamaları nedeniyle Ortahisar ve Yukarıhisar kimliğini hızla kaybetti. Beton binalar tarafından bölge işgal edildi. Son 10 yılda kentsel dönüşümle birlikte tarihi dokunun da açığa çıkarılması umudu ortaya çıktı ve bizde çok umutlanmıştık. Kanuni’nin doğduğu, Fatih’in fethettiği, Yavuz’un şehzadelik yaptığı Ortahisar ve Trabzon kenti, tekrar tarihi kimliği siluetine bürünecek diye umuyorduk ancak ne yazık ki gelinen noktaya bakıldığında önce Pazarkapıyla büyük bir tarihi liman bölgesini çok hızlı bir şekilde kaybedildi” dedi.

"Trabzon’un bir çok yerini kaybediyoruz lütfen Ortahisar ve Yukarıhisar’ı kaybetmeyelim"

Son yıllarda şehirdeki tarihi yerlerin büyük bir kısmının kaybedildiğini kaydeden Erüz, “Ortahisar’daki Tanjant Yolu üzerindeki izin verilip de yeniden yapılan ve tarihi görünümlü betonarme binalara baktığımız zaman Ortahisar’ın Osmanlı mimarisi ve tarihi Osmanlı kenti imajı hızla yok oluyor. Yani bir süre sonra ’Tarihi görünümlü taş kaplama yapılmış ancak tamamen modern binalar oluşan bir Ortahisar karşınıza çıkacaktır’ diye korkuyoruz. Trabzon’u yöneten Ortahisar Belediyesi başta olmak üzere Büyükşehir Belediyemizden istirhamımızdır, lütfen artık Trabzon’un bir çok yerini kaybediyoruz lütfen Ortahisar ve Yukarıhisar’ı kaybetmeyelim. Orasını Osmanlı’nın dokusuna ruhuna, mimarisine uygun bir imarla restore edelim ve tekrar kale içi tarihi kentlere yaraşır bir şekilde bir kent haline getirelim. Yoksa şu anki yapılan izinlerle yapılan binaların hepsi sadece modern yapıların tarihi görüntüsünden başka bir şey değil. Doğru bir mimarı anlayışı olduğunu da düşünmüyorum çünkü Trabzon’a yakışmıyor. Hiçbir tarihi kente yakışır bir doku gelişmiyor. Bir an önce, bir kent sakini olarak bu bize göre hatalı ve tarihi dokuya yakışmayan yapıları iptal edip onun yerine Osmanlı döneminin Cumbalı, kafesli, göbekli tavanlı mimarisini koyalım, Osmanlı’yı orada hissettirelim. Eğer daha eskiye ait yapılar varsa onları da bir şekilde açığa çıkartıp onları da tarihi antik kent imajını ortaya koyalım" diye konuştu.

"Trabzon eğer Kanuni’nin doğduğu, Fatih’in fethettiği, Yavuz’un şehzadelik yaptığı bir kentse lütfen Ortahisar’a Osmanlı’ya yaraşır bir şehzade konağı kazandıralım" diyen Erüz "Mimarlar Odası’nın yaptığı çalışmalarla Yavuzun şehzadelik yaptığı konağının yeri bilindiği söyleniyor. Osmanlı kayıtlarında yeri mevcutmuş yeri de şu anda boş. Kentsel dönüşümde Ortahisar’ın içerisine mutlaka bir şehzade konağı çevresine de Paşa Konağı ve diğer yapılarda restore edilerek gerçek bir Ortahisar istiyoruz. Tarihi dokuya benzetilmiş betonarme binalarla oluşturulmuş bir Ortahisar istemiyoruz. Çünkü Trabzon’un artık kaybedecek bir tarihi daha kalmadı” ifadelerini kullandı.

Yorumlar (0)
25°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
31 Mart Yerel Seçimlerinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı olarak kimi görmek istersiniz ?
Namaz Vakti 05 Temmuz 2020
İmsak 03:39
Güneş 05:33
Öğle 13:13
İkindi 17:11
Akşam 20:44
Yatsı 22:30
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Altay 32 51
6. Akhisar Bld.Spor 31 51
7. Fatih Karagümrük 31 50
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24