Sadece Demir Kubbe değil istihbarat da çöktü

İşgalci İsrail’in Filistin tarafından gelen füzeleri engellemek için kullandığı Demir Kubbe gündemde. Uzmanlar ise binlerce roket burunlarının dibine gelmesine rağmen bunu göremeyen İsrail istihbaratının düştüğü duruma dikkat çekiyor.

GÜNDEM 13.05.2021, 12:17 13.05.2021, 12:39
Sadece Demir Kubbe değil istihbarat da çöktü

Kudüs’te Mescid-i Aksa üzerinden başlayan ve kısa sürede hızla yayılan İsrail-Filistin gerginliği son günlerde daha farklı bir boyuta taşındı. İsrail’in masum sivilleri ve çocukları hiçe sayan adımlarla kana buladığı bu süreçte adını en çok duyduğumuz sistemlerden biri de Demir Kubbe oldu.

Demir Kubbe’nin başarısı ya da başarısızlığı elbette üzerinde durulması gereken konulardan biri. Ancak biz biraz daha geniş perspektiften bakmak ve ‘dünyanın en iyi istihbarat örgütü’ güzellemelerin yapıldığı Mossad’ın nasıl olup da burnunun dibine gelen yüzlerce roketle ilgili karşı bir hamle yapamadığı sorusunun peşine düşmek istiyoruz…

İsrail'in 'Demir Kubbe' sistemi son derece yüksek bir başarı oranına sahip. Ancak çok sayıda atışın ardından 'satürasyon' denilen zaafı nedeniyle roketleri engellemede sorun yaşıyor.

[İsrail'in 'Demir Kubbe' sistemi son derece yüksek bir başarı oranına sahip. Ancak çok sayıda atışın ardından 'satürasyon' denilen zaafı nedeniyle roketleri engellemede sorun yaşıyor.]

Mossad’ın PR çalışmaları çok etkin

Mersin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Kaan Kutlu Ataç, bu konudaki sorularımızı yanıtlarken neden sadece Mossad özelinde bakmamamız gerektiğini anlatmakla kalmıyor, İran başta olmak üzere diğer ülkelerin sürece etkisini ve tüm bu yaşananların gelecek dönemde ne tür yansımaları olacağını da detaylandırıyor.

“Mossad madem dünyanın en iyi istihbarat örgütü, Gazze’ye gelen yüzlerce füzeyi nasıl göremedi?” sorusunu yönelttiğimiz Ataç’a göre bu duruma iki farklı pencereden bakmak gerek.

Madalyonun ilk yüzünde Mossad’ın başarıları olduğunu ifade eden Ataç, kurumun bu noktaya ulaşmasında sinema filmlerinden dizilere, kitaplardan son dönemde dijital platformda izleyiciyle buluşan yapımlara kadar oldukça geniş bir yelpaze olduğu görüşünü paylaşıyor.

Mersin Üniversitesi Öğretim Üyesi Kaan Kutlu Ataç.

[Mersin Üniversitesi Öğretim Üyesi Kaan Kutlu Ataç.]

İstihbaratta ‘sürpriz’ etkisi

Kaan Kutlu Ataç, madalyonu tersine çeviriyor ve Mossad’ın neden başarısız sayıldığına dair perdeyi aralıyor… Ataç, süreci anlatmadan önce aslında kurumun geçmişte bu konuda çok önemli uyarılar yaptığını anlatıyor.

“Mossad, Hamas’ın geçmişe oranla çok yüksek bir vuruş gücüne kavuştuğunu biliyordu” diyen Ataç’a göre ‘Neden engellenemedi?’ sorusunun yanıtı ‘sürpriz etkisi’ üzerinden okunmalı:

“İstihbaratta ‘sürpriz etkisi’ dediğiniz bir yaklaşım var. Siz, düşmanınızın elinde ne olduğunu bilirsiniz ancak niyetini, saldırıyı ne zaman, nerede ve hangi ölçekte kullanacağını kestiremezsiniz. Literatürde sürpriz etkisi olarak geçen bu anlayışta inisiyatif hasmınızdadır. Bu durum özellikle son örneğimizde de görüldüğü üzere terörle ilgili süreçte ön plana çıkar.

Halbuki bir istihbarat örgütünün en temel amaçlarından biri de ‘sürprizlere karşı belirsizliği asgari düzeye indirmek’ olarak tanımlanır. Mossad burada teşhisi doğru yapsa da diğer bileşenleri tamamlayamadı ve süreç Gazze tarafından 24 saatte binin üzerinde roketin ateşlenmesine kadar vardı. Burada sürpriz füzelerin ateşlenmesi değil… Ne zaman ve ne sıklıkta ateşlendiği konusu.

2019-2020 yıllarında Hamas toplamda 775’in üzerinde füze ateşlemişti. Şimdi 24 saatte binin üzerinde füze ateşleyecek seviyeye ulaştıklarını gösterdiler. Geçmiş dönemden farklı olarak hedeflere isabet oranlarında da gelişme olduğu görülüyor. Yani hedef gözeterek ateşlediği füzeler var. İsrail için son derece endişe verici bir gelişme bu.”

İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani 3 Ocak 2020'de hayatını kaybetmişti.

[İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani 3 Ocak 2020'de hayatını kaybetmişti.]

Yakın tarihteki olayları anımsamakta fayda var

Ataç, Mossad’ın ‘Hamas güçleniyor’ bilgisinden yola çıkarak askeri kanatla birlikte çok sayıda operasyona imza attığını anımsatıyor.

Bu operasyonlarda kimi zaman Hamas’ın üst düzey isimlerinin, kimi zaman bir binanın ya da doğrudan sivil bir şahsın hedef alındığı bilgisini paylaşan Ataç, ilginç bazı hatırlatmalarda bulunuyor:

“Her şeyden önce İran Devrim Muhafızları lideri Kasım Süleymani suikastını aklımızın bir köşesinde tutalım ki bu olay ABD’li yetkillerce ‘yapının başını kestik’ cümlesiyle yer alıyordu.

Diğer tarafta Beyrut Limanı’ndaki patlamayı anımsayalım… Orada bulunan amonyum nitratın da bir şekilde Hamas ile bağının olduğuna dair yayınlar yapılmıştı. Tüm bunların yanına Suriye’deki kritik noktaların İsrail güçlerince vurulması, kimi önemli isimlerin üçüncü ülkelerde öldürülmesi gibi halkaları da ekleyelim. Aslında bu fotoğraf bize Mossad’ın tehdit ve hedefe odaklanma konusunda mesafe kattettiğini, karşı tedbir olarak bir dizi hamle yaptığını ancak yine de bugün yaşananların önüne geçemediğini gösteriyor.”

Beyrut Limanı'ndaki patlama da İsrail'in Hamas'a yönelik bir hamlesi olarak değerlendirilmişti.

[Beyrut Limanı'ndaki patlama da İsrail'in Hamas'a yönelik bir hamlesi olarak değerlendirilmişti.]

Filistin’de mühendislik bilgisi var

Burada değerli bir hatırlatmada daha bulunuyor Kaan Kutlu Ataç ve bu füzelerin nasıl temin edildiğinden de bahsediyor… İki farklı yöntem öne çıkıyor. İlki füzelerin Hamas tarafından imalatı, diğeri ise küçük parçalar halinde uzun soluklu bir çalışma neticesinde füze materyallerinin bir şekilde Gazze’ye sokulması.

Doğal olarak ‘Hangi güzergah üzerinden getiriliyor?’ sorusu da anlam kazanıyor. Ataç, ilk akla gelenin abluka altında olmasına rağmen Gazze’nin bir şekilde deniz yoluna erişiminin halen devam etmesi olduğunu belirtiyor. Diğer yanda ise İran ve İran’ın güçlü olduğu bölgelerden bir şekilde Gazze tarafına taşınan yükler anlam kazanıyor.

Filistinlilerin her ne kadar eğitimden yoksun halde olsalar da özellikle gençlerin mühendislik alanında kendilerini çok geliştirdiğini kaydeden Ataç, yurt dışında eğitim alıp yeniden bölgeye dönenlerin ya da ‘nasıl yapılır?’ kısmında diğer ülkelerden know-how anlamında çok faydalı bilgiler edinenlerin bu tür işlerde başrol oynadığı bilgisini veriyor.

İlginç bir kırılma dönemine şahitlik ediyoruz

Son yıllarda hepimizin en çok duyduğu kavramlardan biri vekalet savaşları… Suriye’de, Libya’da, Irak’ta ya da Yemen’de hep bu yapı üzerinden okumalar yapıldı ve geleceğe yönelik beklentiler de ‘vekiller ve sahipleri’ ilişkisiyle şekillendirildi.

Mersin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Kaan Kutlu Ataç, İsrail ile Hamas arasında yaşananların vekalet savaşları bakımından da çok ilginç bir kırılma anını beraberinde getirdiği uyarısında bulunuyor.

“İsrail bir devlet. Hamas için bunu söyleyemeyiz” diyen Ataç, “Ancak Hamas öyle bir karşılık verdi ki sanki İsrail’in karşısında devlet varmış da iki devlet güç mücadelesine girmiş gibi bir fotoğraf çıktı ortaya. Bu durum vekalet savaşlarının geldiği noktayı göstermesi açısından kilometre taşı” görüşünü paylaştı.

İsrail Başbakanı Netanyahu hükümet krizinin yanı sıra hakkındaki suçlamalar nedeniyle de zor günler geçiriyor. Foto: Reuters

[İsrail Başbakanı Netanyahu hükümet krizinin yanı sıra hakkındaki suçlamalar nedeniyle de zor günler geçiriyor. Foto: Reuters]

Netanyahu yaşananları ‘çıkış bileti’ olarak görüyor

Kaan Kutlu Ataç, son olarak tüm bu yaşananların İsrail’e ve bölgeye muhtemel yansımaları üzerine de değerlendirmelerde bulunuyor:

“Netanyahu, iki yıldır hükümet kuramayan, hakkında çok ciddi yolsuzluk iddiaları bulunan bir lider. İşler onun istediği gibi gitmiyor. Şimdi hem seçmenlerini konsolide edecek, hem de ‘ortak tehdit’ varlığını hem siyasilerin hem de vatandaşlarının iliklerine kadar yaşamasını sağlayacak.

Gelecek günlerde İsrail’in orantısız bir güç kullanması oldukça muhtemel. Zaten varlığını bu yaklaşım tarzına borçlu bir ülkeden bahsediyoruz. Ancak tüm bunlara rağmen İsrail vatandaşı olan Arapların ve Filistinlilerin ilk kez bu denli başkaldırması, kimi şehirlerde kontrolün kaybedilip OHAL ilan edilmesi, daha da ileri gidip İsrail askerlerini taşıyan bir aracın doğrudan hedef alınması üzerinde durulması gereken konular. Yaşananlar, gelecek dönemde Demir Kubbe dışında da bizleri büyük sürprizlerin beklediğinin bir göstergesi olabilir.”

Yorumlar (0)
18
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:32
Güneş 05:29
Öğle 13:11
İkindi 17:10
Akşam 20:44
Yatsı 22:32
Günün Anketi Tümü
31 Mart Yerel Seçimlerinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı olarak kimi görmek istersiniz ?