Otomotiv sektöründe fiyatlar artacak mı?

Pandeminin en yıkıcı etkilerinden biri de hayatımızda çok fazla yer kaplayan yarı iletken çiplerin üretim/tedarik sürecinde oldu. Türkiye’deki bazı otomotiv fabrikaları da üretime ara verdi. Peki neler oluyor, bizi ne bekliyor? Detaylar haberimizde.

EKONOMİ 19.03.2021, 11:42
Otomotiv sektöründe fiyatlar artacak mı?

Koronavirüs ilk darbesini vurduğunda genel kanı dünyanın bu sancılı süreci geride bırakıp kısa sürede yine eskiye döneceği yönündeydi… Aradan geçen yaklaşık 1,5 yılın ardından pandemi bize kendi gerçeklerini kabul ettirmekle kalmadı, yeni dayatmaları da sıraladı.

Bugün gelinen noktada siyasetten ekonomiye, sağlıktan sosyal hayata kadar neredeyse her alanda ‘yeni normal’ olarak adlandırılan bir dönem yaşıyoruz. Pandeminin saymakla bitmeyecek olumsuzluklarından biri de dünyanın üretim ve tüketim alışkanlıklarını neredeyse sil baştan değiştirmesi oldu.

Madalyonun hem arz hem talep yüzünde bu denli değişiklikler olunca, radikal sonuçlar da kendini gösterdi. İşte bu sonuçlardan biri de otomotiv sektöründe yaşanıyor. Trilyon dolarlık hacme sahip olan sektörde yarı iletken çip tedarik sorunu baş gösterdi. Sonuç olarak Türkiye’nin de aralarında olduğu farklı ülkelerde çok sayıda otomotiv devi üretime ara vermek zorunda kaldı.

Yarı iletken çipler çok sayıda sektörde kritik parçalardan biri olarak kabul ediliyor.

Sorunun temelinde ne yatıyor?

Peki tüm bu yaşananların çıkış noktası ne? Süreç nasıl öngörülemedi? Çip sıkıntısıyla boğuşan otomotiv sektörü nasıl bir yol haritası izleyecek? Teknoloji araştırmacısı Erdi Özüağ ile bu soruların yanıtlarını ve daha fazlasını konuştuk…

Özüağ önce genel bir çerçeve çiziyor… Yaşananları ‘geniş kapsamlı bir çip krizi’ olarak niteleyip, yaşanan krizin otomotiv sektörü dışında bilgisayardan ekran kartına, telefondan oyun konsoluna kadar çok geniş bir etki alanına sahip olduğuna dikkat çekiyor.

Kullandığımız araçlardaki pek çok özellikte sensörlerin rolü büyük.

Çip fabrikaları başka alanlara üretim yaptı

Krizin ana nedeninin pandemi olduğunu ancak bu sıkıntıyı yaşan her sektörün kendine özel bir gerekçesi olduğunu anlatan Özüağ’a göre tüketici elektroniği ürünlerinde yaşanan sıkıntının temelinde evden çalışma ve uzaktan eğitime bağlı talep patlaması yatıyor.

Otomotivde ise pandemiye bağlı olarak satışların düşeceği endişesi ve fabrikaları ilk dönemde kapalı kalması nedeniyle çip gibi bileşenlerde siparişin kısılması öne çıkıyor. Özüağ, “Ancak otomotiv sektöründe hızlı bir geri dönüş yaşandı. Böyle olunca bu kez yeterli çip üretimi için arzulanan üretim kapasitesine ulaşılamadı. Çünkü otomotivde işler durunca çip fabrikaları çoktan başka alanlar için üretime başlamıştı” diyor.

Teknoloji Araştırmacısı Erdi Özüağ.

Söz konusu çipler ‘olmazsa olmaz’ mı?

Erdi Özüağ genel olarak süreçten bahsedince biz de Renault ve TOFAŞ’ın Türkiye’de aldığı ‘üretime ara verme’ kararını hatırlatıyoruz… Dünyanın dört bir yanında çok sayıda fabrikada üretim durduğu için de "Bu çiplerin kullanım alanı ne?" sorusunun yanıtını merak ediyoruz…

Otomobillerin farklı özellik ve gelişmişlik seviyesine sahip çok sayıda çip kullandığını belirten Özüağ, “Marka ve modele göre sayı değişmekle birlikte genel olarak ECU dediğimiz motorun kontrol merkezi, infotainment dediğimiz aracın içerisindeki ekranları ve bilgi-eğlence sistemlerini yöneten işlem platformu ve eğer sahipse aracın sahip olduğu otonom sürüş özelliklerini yönetecek yüksek performanslı platform gibi yerlerde çipler kullanılıyor” dedi.

Krizden etkilenmeyen yok gibi

Çip krizinin neredeyse tüm markaları ve bu alanda faaliyet gösteren tüm fabrikaları etkilediğini anlatan Özüağ, şöyle devam etti:

“Şu an bu krizden etkilenmeyen otomobil üreticisi yok gibi… Tedarik edilemeyen çip hepsi için aynı değil. Otomobil dünyasında parça üretim mantığı biraz daha farklı. İlgili marka kendi üretmek yerine tamamen bu alana odaklanmış başka bir kuruluştan satın alma yoluna gidiyor. Ancak yaşananlar herkese ders olmuş gibi… Bu nedenle otomobil firmalarının gelecekte kendi çiplerini üreteceğine dair açıklamalar okuyoruz.

Bir diğer konu da çip üreticiler için karlılık… Bugün bilgisayar ya da akıllı telefon için çip üretmek otomobil için üretmekten daha karlı bir hale geldi. Bu nedenle de herkes sektörün en büyük tedarikçisi durumundaki Tayvan’a yöneldi. Tayvan da başka sorunlarla boğuşuyor; ülke son 56 yılın en kurak dönemini yaşıyor… İşler öyle bir noktaya geldi ki; Almanya kendisi için öncelikli olan çip konusunda Tayvan'dan yardım isterken, pek çok ülkeye göre aşı erişimi daha geç olan Tayvan'ın da Almanya’dan ‘aşı önceliği alma’ konusunu gündemine aldı.”

Tayvan, yarı iletken çip üretiminde dünyanın en önemli ülkelerinden biri.

Çip kıtlığı farklı arayışlara itti

Araçlarda marka ve modele göre çip sayısının ve yeteneklerinin değiştiğini anlatan Erdi Özüağ’ın üzerinde durduğu bir diğer nokta da olası çözümler… Bu çiplerin kimisinin 1 dolar kimisinin 20-30 dolar maliyette olduğunu kaydeden Özüağ, General Motors üzerinden ilginç bir örnek veriyor:

Çip krizinin ciddi darbe vurduğu Amerikalı üreticilerden GM, çip tedarikinde yaşanan kıtlık nedeniyle 2 modelinden dinamik yakıt yönetim modülünü çıkardığını açıkladı. Bu hamle şu anlama geliyor; 2021 model yılına ait olan araçları, aynı yakıt miktarı ile biraz daha kısa menzil sunacak ve emisyon oranı yükselecek.

Ancak elinde yeteri kadar çip olmayan firmalar, üretimi komple durdurmak ve fabrikalarda kepenk indirmek yerine şartların zorunlu kıldığı bazı teknik kısıtlamalarla üretimin aksamamasını amaçlıyorlar. Bu nedenle ellerindeki çipleri en çok satan modellerine ayıran markalar var.”

Çip krizi fiyatları nasıl etkiler?

Erdi Özüağ, yeni bir çip fabrikası kurulmasının hem milyarlarca dolar hem de uzun bir zaman gerektirdiği bilgisini paylaştıktan sonra, Türkiye ve özellikle yerli/milli otomobil TOGG ile ilgili görüşlerini şöyle aktardı:

“Sektörle ilgili analiz ve beklentiler, normalleşmenin yılın ikinci yarısından hatta belki yıl sonundan önce olmayacağını tahmin ediyor. Söz konusu bir kapasite sorunu olduğu için elbette aşılacaktır, herkes bundan emin. Tüm bu yaşananların araç fiyatlarına etkisine dair bir spekülasyona girmek doğru olmaz. Ancak maliyetlerin arttığı bir dönemden geçtiğimizi unutmamak gerekir.

TOGG sahip olduğu teknolojileri çok sayıda sensörü bünyesinde barındırmasına borçlu.

Türkiye için durum nasıl görünüyor?

Otomobil ekosisteminde yaşanacak böylesi derin bir krizin ülkemizi etkilememesi beklenemez çünkü Türkiye, binek otomobil ve ticari araç üretiminde küresel sistemin önemli merkezlerinden biri…

Peki devam eden kriz yerli otomobil projesi TOGG'u da etkiler mi? Daha önce açıkladıkları üretim takvimi ve ilk yıl için hedeflenen üretim miktarını dikkate aldığımız zaman hem üretim dönemi hem de tedarik miktarı açısından bu sorunların aşılmış olmasını bekleyebiliriz. Eğer küresel ekosistemde bugün itibariyle öngöremediğimiz, daha kalıcı ve büyük bir kriz çıkarsa o zaman işler değişebilir…”

Yorumlar (0)
14
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 04:49
Güneş 06:19
Öğle 13:09
İkindi 16:51
Akşam 19:49
Yatsı 21:13
Günün Anketi Tümü
31 Mart Yerel Seçimlerinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı olarak kimi görmek istersiniz ?