Mahfi Eğilmez: Dünyadaki gelişmeler doların tahtını sarsacak nitelikte

EKONOMİ 13.04.2022, 10:44
Mahfi Eğilmez: Dünyadaki gelişmeler doların tahtını sarsacak nitelikte
Altınbaş Üniversitesi’nin düzenlediği “Ekonomi Söyleşileri” programında konuşan ekonomistler Dr. Mahfi Eğilmez ve Prof. Dr. Işın Çelebi, Rusya – Ukrayna Savaşı’nın etkileriyle değişen dünya düzenin doların da tahtının sarstığını ama yıkılmasının o kadar kolay olmayacağını dile getirdi. Ekonomistler, Putin’in doğalgazı ruble ile satma kararının savaşın başından itibaren değer kaybeden rubleye eski değerini geri getirdiği saptamasında bulundu.

Ekonomist ve Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Mahfi Eğilmez, dünyadaki gelişmelerin doların tahtını sarsacak nitelikte olduğunu dile getirdi. Bunlardan birincisi Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı ciddi tepkiler olması ve ikincisinin Çin’in çok büyük bir güç olarak gelmesi değerlendirmelerinde bulundu. Eğilmez, “Mesela Japonya, dünya ikincisi konumundayken bir ABD’ye yetişemedi ancak Çin yetişti. Şu anda Yuan’da ister istemez ABD’nin istememesine rağmen CDR sepetine girerek rezerv para haline geldi” dedi.

 Her geçen gün Yuan’ın güçlendiğini dile getiren Mahfi Eğilmez, dünya ticaretinin 1 numaralı ülkesinin bugün Çin olması nedeniyle ağırlığın o tarafa doğru kaydığına dikkat çekti. Ayrıca hacimleri 2 trilyon dolar civarında olan kripto paralarında doların gücünü sarstığını belirtti. Üçüncü nedeni de Rusya’nın swift sisteminden dışlanmasına karşılık doğalgazını rubleyle satacağını açıklamasıyla rubleye bir talep yaratılması olduğunu dile getirdi. Mahfi Eğilmez, “Öyle tahmin ediyorum ki dünyanın geleceğinde uzun vadede dolar egemenliğini sürdüremeyecek, bölgesel rezerv paralar oluşacak. Mesela Asya'da Uzakdoğu'da Çin Yuan’ı giderek dual para sistemine gelecek” değerlendirmesinde bulundu.

“TÜRKİYE; RUSYA VE UKRAYNA İLE BARTER YAPMALI”

Eski Devlet Bakanı ve Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Işın Çelebi de 10 sene daha doların rezerv para olabileceğini söyledi. Ancak 2030'da Çin’in dünyanın bir numaralı ekonomik ve siyasal gücü olacağı öngörüsünü paylaşarak o zaman doların daha çok tartışılacağını ve Çin Yuanı’nın daha etkili olacağını dile getirdi. Işın Çelebi ayrıca Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya ile barter anlaşmaları yaparak, ruble, Türk lirası ve Ukrayna parasının bütün ürünleri karşılıklı olarak temin edebilir hale gelmesi gerektiğini söyledi. Çelebi, “Ukrayna halkı da Rus halkı da açlık çekmemeli. Bu barışın gelmesini de hızlandırabilir ve Türkiye’nin etkinliği açısından da önemli” diye konuştu. 

“BARIŞIN TEMİNİ İÇİN PETROL VE SİLAH SATIŞLARINI SIFIRLAMAK LAZIM”

Prof. Dr. Işın Çelebi, bu bölgesel savaşları teknolojik gelişmeler sonunda gelişen silah endüstrisinin teşvik ettiğini, artan petrol fiyatları nedeniyle de Rusya için avantajlı bir durum oluşturduğunu ve kısa dönemde bitmesini istemeyeceğini söyledi. “Bunu o kadar somut görüyoruz ki” diyen Işın Çelebi, Çelebi, Ukrayna-Rusya savaşında barışı sağlamak için petrol ve silah satışını sıfırlamak gerektiğini belirtti. Bunun kabul edilebilir olmadığının farkında olduğunu ancak Birleşmiş Milletler eğer Birleşmiş Milletler ise ve bir iş yapacaksa silahı endüstrisine dur diyebilmeli, o gücü kendinde bulabilmeli. Petrol savaşlarında herkesin ihtiyacı kadar petrolü vermeli. OPEC, eskiden olduğu gibi petrol satımını kısıtlamalı” önerilerinde bulundu.

“ENERJİ VE GIDA GÜVENLİĞİ ARZI DÜNYANIN EN BÜYÜK PROBLEMİ”

Yaptıkları bir araştırmaya göre dünyada iki temel ögenin ön plana çıktığına değinen Prof. Dr. Işın Çelebi, birincisinin gıda arz güvenliği ikincisinin ise enerji arz güvenliği olduğuna dikkat çekti. Işın Çelebi. “Petrol, doğal gaz ve kömür, uzun yıllardır vazgeçilmeye çalışılan yakıtlar. Alternatif enerji kaynakları bulunacağı söylendi maalesef bulunamadı. 1972-73 de birinci petrol krizi başladığında petrolün varili 2.5 dolardı. Bittiğinde 1974 yılında 11 dolardı. Bugün petrolün varili 110 dolarla 120 dolar arasında dalgalanıyor yani Petrol krizinin başladığı yıllara göre yaklaşık 10 kat artmış vaziyette. Petrol fiyatı da ve tüketimi de artmış vaziyette. Bu yüzden de enerji arz güvenliği çok önemli bir konumda devam ediyor. Petrol üretmeyen ülkelere de ciddi biçimde yük geliyor. Bu Türkiye'de yaşadığımız sorunlardan birisi. İkincisi de gıda arzı güvenliği problemi. Dünyanın temel meselesi haline geldi. Artık paranız olsa bile buğday, arpa ya da mısır alamıyorsunuz. Mısır alamayınca yem yapamıyorsunuz hayvancılığınız ölüyor” dedi

“DÜNYA 2023’TE EKONOMİK DURGUNLUĞA GİRECEK”

Dr. Mahfi Eğilmez, dünyanın 2023’ e doğru bir de resesyonla karşı karşıya kalacağını öngörerek “Enflasyonun bu kadar hızlandığı, tedarik zincirlerinin kırıldığı, arz yönünde sıkıntıların olduğu böyle bir ortamda artık para basarak da bu işin devam edemeyeceği çok açık.  FED, faiz artırmaya başladı. İngiltere ve Kanada’da başladı. Mecburen Avrupa'da faiz arttırmaya başlayacak” dedi.  2023’te gelişmiş ülkeler yavaş yavaş parasal sıkılaştırmaya ve resesyona gideceğini ve bütün bunların sonucunda da büyümeyi yavaş yavaş kaybedeceklerini belirtti.

Prof. Dr. Işın Çelebi ise bununla mücadelenin tek yolunun, Türkiye’nin ihracatını ve döviz kazandırıcı hizmetlerini geliştirmesi olduğunu söyledi. Bütün bu yıkıntının savaştan yeniden yapılacağını hatırlatarak, “Türkiye bir yandan turizmi geliştirmeli, beyin göçünü kendine yönlendirmeli ve Türk müteahhitlik hizmetleri dahil ihracat gelirlerini artırmalı. Bu alanlara yatırım yaparsa ciddi bir sinerji yaratabilir diye düşünüyorum” dedi.

“DÜZELME İÇİN YAPISAL REFORMLAR VE AVRUPA BİRLİĞİ TAM ÜYELİK MÜZAKERELERİ ÖNEMLİ”

Prof. Dr. Işın Çelebi ise ekonominin, bütünlüğü olan istikrarlı bir yapı olduğuna dikkat çekerek, “Her iki- üç ayda bir uygulama metodolojisi değiştirilmemeli. Bütün sistemler bir bütünlük arz etmeli, pilotlar o sistematiğe göre uygulama yapıyor ve uçağı uçuruyorlar. Eğer sistem bütünlüğü olmasa uçak uçamaz. Her şeyden önce bir istikrar sağlamamız gerekiyor” diye konuştu.

Işın Çelebi, Türkiye’nin bu süreci tersine çevirebilmesi için herkesin özgürce konuştuğu bir ortamda, Avrupa Birliği’ne tam üyelik yolunda yürümesinin önemine değinerek, Avrupa Birliği, NATO ve Amerika’nın da Türkiye'nin çok ciddi bir fonksiyonu olduğunu görerek tam üyelik yolunda Türkiye’ye bir kapı açmaları gerektiğine vurgu yaptı.

Dr. Mahfi Eğilmez ise son olarak Türkiye’nin, Avrupa Birliği ile müzakerelere başlayabilmek için yapısal reformları hemen açıklaması gerektiğini dile getirdi. Eğilmez sözlerine şöyle devam etti:

“Bir hukukun üstünlüğü, basın özgürlüğü, yargı bağımsızlığı, Merkez Bankası bağımsızlığı ve TÜİK bağımsızlığı gibi konular o kadar önemli ki. Eğitimde yeniden Tevhidi Tedrisat’a dönüş önemli. Düzelme ancak Atatürk devrimlerine yüzde seksen dönüşle mümkün olabilir. Ekonomi ile ilgili yapacağımız şeyler çok sonra. Biz bunları yaparsak riskimiz zaten iner.”

 

Yorumlar (0)
24
az bulutlu
Namaz Vakti 16 Mayıs 2022
İmsak 03:56
Güneş 05:41
Öğle 13:05
İkindi 16:59
Akşam 20:20
Yatsı 21:57
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 36 52
10. Kasımpaşa 37 50
11. Hatayspor 37 50
12. Sivasspor 36 48
13. Galatasaray 36 48
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 36 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 36 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 36 43
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31