banner87

Dünyayı heyecanlandıran Satala Antik Kentinde kazı çalışmaları devam ediyor

Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırında günümüze kadar ulaşabilmiş dünyadaki tek lejyon kalesi olan Satala Antik Kentinde geçtiğimiz yıl başlayan arkeolojik kazılar devam ediyor.

BİLİM VE TEKNOLOJİ 13.08.2019, 16:28
Dünyayı heyecanlandıran Satala Antik Kentinde kazı çalışmaları devam ediyor

Gümüşhane'nin Kelkit ilçesine bağlı Sadak köyü sınırlarında bulunan ve Roma'nın 15. Lejyonunun yaklaşık 600 yıl hüküm sürdüğü alanda 2017 yılında başlatılan çalışmaların ardından geçtiğimiz yıl Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle kamulaştırma ve kazı evinin yapılmasının ardından başlayan çalışmalarda ilk kazmanın vurulduğu noktada yüzeyden 50 santimetre aşağıda Roma ve Bizans dönemine ait duvarlara rastlanmıştı. 

Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim üyesi Doç.Dr. Şahin Yıldırım başkanlığında gerçekleştirilen kazı çalışmalarına 25 kişilik ekiple devam edilirken, kazı çalışmalarına bu yıl İl Özel İdaresi tarafından da maddi destek sağlandı. 

Kazılarda lejyon kalesinin komuta merkezinin olduğu yerdeki yapıda silahlarıyla birlikte parçalanmış insan iskeletleri bulunması ise kazı ekibini oldukça heyecanlandırdı. 

Ödenek durumuna bağlı olarak 5-10 yıl içerisinde gezilebilir hale gelecek olan Satala'da gerçekleştirilen kazı ile Roma İmparatorluğu'nun bugüne kadar çok fazla bilgi kaynağı olmayan doğu sınırındaki mimarisi, stratejik konuları ve felsefesi ortaya çıkarılarak. 

Kazı ekibinin hazırladığı projeyle de sanal teknoloji yardımıyla alan 3 boyutlu olarak modellendirilerek ziyaretçi merkezinde insanlarını alana baktığında o dönemi görmeleri sağlanacak. 

Anadolu'da bilinen 4 lejyon kalesinden üçünün baraj suları ve kent yerleşkeleri altında kaldığını, yalnızca Satala Antik Kentinde yer alan 15. Apollinaris lejyonunun ayakta kalabildiğini kaydeden kazı başkanı Doç.Dr. Şahin Yıldırım, bunun dünyada başka bir örneğinin olmadığını söyledi. 

Satala'nın arkeoloji dünyası için çok önemli bir yer olduğunu dile getiren Yıldırım, 2018 yılında başlayan çalışmalara Kültür ve Turizm Bakanlığının verdiği izin ve Gümüşhane Valiliğinin İl Özel İdaresi aracılığıyla sağladığı ödenekle devam ettiklerini kaydetti.

“Türkiye'de 4 lejyon kampı bulunmaktaydı” 

Geçtiğimiz yıl başlayan kazı çalışmaları kapsamında lejyon kalesinin ana kampının olduğu yerde 3 bölgede çalışma gerçekleştirdiklerini ve bu çalışma ile kale ana duvarlarını, kilise yapısı ve tapınak yapısının temel izlerine rastladıklarını hatırlatan Yıldırım, “2019 yılı bizim açımızdan önemli. Bu yılki çalışmalarımızı ana kamp üzerine yoğunlaştıracağız. Türkiye'de 4 lejyon kampı bulunmaktaydı. Bunlardan günümüze kadar gelebilen tek örnek Satala'da bulunan 15.Lejyon'un ana kampı. Diğerlerinin ikisi baraj altında kaldı bir diğeri ise modern yerleşim altında kaldı. Elimizde Türkiye'deki ter örnek. Roma İmparatorluğu'nun Doğu sınırı üzerine yapılan tek araştırma konumunda şu anda dünyada. Bu bakımdan oldukça ilgi çekici konumu var. Bu seneki çalışmalar sırasında çok yoğun bir şekilde silahlarla karşılaştık. Buranın bir lejyon kalesi olmasından dolayı çok sayıda mücadele gerçekleştirilmiş. Özellikle imparatorluğun doğu sınırında Sasanilere karşı olan savaşlarda önemli bir yer olarak karşımıza çıkıyor. Bu alanda komuta merkezinin ana merkezindeki çalışmaları devam ettiriyoruz” dedi.

“İnsan iskeletleri ve yanında silahlarıyla karşılaştık” 

Bu yılki kazılarda komuta merkezinin olduğu yerdeki yapıda insan iskeletleriyle karşılaştıklarını ifade eden Yıldırım, “Bunlardan özellikle bir tanesi parçalanmış haldeydi. Olasılıkla buradaki bir lejyonere ait bir mezar karşımıza çıktı. Bu bizim açımızdan çok önemli. Bir lejyonere ait bir iskeletin yanındaki silahlarla bulunmuş olması bizim açımızdan çok önemli. Mezarlık alanlarında da çalışma yapmayı planlıyoruz. Bu alanda yapacağımız çalışmayla burada görev yapmış lejyonerlerle ilgili önemli bilgilere ulaşacağımızı düşünüyoruz” diye konuştu.

“Bütün lejyon kalesi bilgisayar ortamında sanal gerçeklikle 3 boyutlu hale getirilerek canlandırılacak” 

Satala'da yürütülen kazının şu an için başlangıç aşamasında olduğunu vurgulayan Yıldırım, “Bundan dolayı biz buradaki verileri çok fazla sunabilme şansına sahip değiliz. Ama bizim şöyle bir projemiz var: Bütün bu lejyon kalesini bilgisayar ortamında sanal gerçeklikle 3 boyutlu hale getirerek bütün bu lejyondaki yapıları tekrar ayağa kaldırıp bir Roma lejyonu nasıldı, hangi yapılar vardı, işleyişi nasıldı, askerlerin günlük hayatı nasıldı konularında VR teknolojisini kullanarak yeni bir ziyaretçi karşılama merkezi, bir sergi alanı ve bir depo müze gibi bir yer oluşturmaya çalışıyoruz. Bunun için de çalışmalarımızı başlattık. 10 yıl içerisinde Satala'nın gözle görünür, gezilebilir bir hale geleceğini düşünüyoruz. Bu konu biraz da ödenekle alakalı” ifadelerini kullandı. 

“Roma İmparatorluğu'nun askeri tarihi açısından çok önemli bir lokasyon Satala” 

Satala'nın dünya için önemiyle ilgili soruyu da cevaplandıran Yıldırım, şunları söyledi: “Roma İmparatorluğu dünyadaki gelmiş geçmiş en büyük imparatorluklardan birisi. Bu bakımdan İmparatorluğun doğu sınırına dair çok bilgimiz yok. Kuzeydeki kazılar, İngiltere'deki kazılar sonuçlanmış durumda neredeyse. Afrika'daki lejyonlar üzerine de ciddi çalışmalar söz konusu. Ama Anadolu'daki yani imparatorluğun doğu sınırında çalışmalar çok az. Bu ilk çalışma olması açısından önemli. Şuan için Roma İmparatorluğunun doğu sınırındaki stratejik konular, noktalar ve felsefesi ortaya çıkarılacak. Bu bakımdan oldukça önemli. Roma İmparatorluğu'nun askeri tarihi açısından çok önemli bir lokasyon Satala”

“Burada gördüğümüz her taş, her duvar, her buluntu, her seramik, her metal objeler bir anlam ifade ediyor ve bizleri heyecanlandırıyor” 

Çalışmalara katılan Bartın Üniversitesi Arkeoloji bölümü mezunu Ahmet Memoğlu ise “Burada kazı çalışmaları yapıyor, aşağıya doğru iniyoruz. Burada 25 kişi çalışıyoruz. Aramızda öğrenci arkadaşlarımız ve mezun arkadaşlarımız var. 2017 yılından itibaren burada çalışmalar başladı. 2018 yılında da ilk kazı çalışmalarımız başlamıştı. Bu yıl da çalışmalarımıza devam ediyoruz. Benim daha önce de antik kentlerde çalışmalara katılmıştım. Burada gördüğümüz her taş, her duvar, her buluntu, her seramik, her metal objeler bir anlam ifade ediyor ve bizleri heyecanlandırıyor. Burada 50 santimetreden itibaren bir duvar yapısı gelmeye başlıyor. Bu bizi daha da heyecanlandırıyor” dedi.

“Satala Antik Kenti Roma askeri mimarisini anlama açısından bizim için büyük önem arz ediyor” 

Bartın Üniversitesi Araştırma Görevlisi İzzettin Enalmış da kazı çalışmalarına bu yıl katıldığını belirterek, “Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırını koruyan 4 lejyondan birisi Satala. Bunların diğer üçü baraj altında ve şehir altında kaldı. Aktif olarak lejyon kazısının yapıldığı tek yerleşim Satala Antik Kenti. Roma askeri mimarisini anlama açısından bizim için büyük önem arz ediyor” şeklinde konuştu. 

Roma İmparatorluğu'nun doğu hattında günümüze kadar gelen tek lejyon kalesi olan ve dünyada başka örneği olmayan Satala Antik Kentinde geçtiğimiz yıl başlayan kazı çalışmalarında 100 metrekarelik kazı alanında toprağın 50 santimetre altından 2 bin yıllık Roma ve Bizans dönemine ait eserler ortaya çıkmaya başlamış ve bu durum arkeoloji dünyasında heyecana sebep olmuştu. Bugüne kadar alandan çıkan yüzlerce eserin Türkiye'de Erzurum ve İstanbul'daki arkeoloji müzelerinde sergilendiği Satala'da bilinen en değerli parça 1872 yılında bulunan ve paha biçilemeyen bronz Afrodit büstü ise İngiltere'deki The British Museum'da sergileniyor.  

Recep Ergin

Yorumlar (0)
25°
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
31 Mart Yerel Seçimlerinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı olarak kimi görmek istersiniz ?
Namaz Vakti 12 Temmuz 2020
İmsak 03:46
Güneş 05:38
Öğle 13:14
İkindi 17:11
Akşam 20:41
Yatsı 22:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 32 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 33 38
13. İstanbulspor 32 37
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Sheffield United 35 54
7. Wolverhampton 34 52
8. Arsenal 34 50
9. Burnley 35 50
10. Tottenham 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 36 48
12. Levante 35 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24